Sihirli Yazılar

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 8.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

15 gün aradan sonra yeniden merhaba... Blogcu'da yaşanan değişikliklere paralel olarak ben de sayfamda birtakım değişiklik yaptım. Daha doğrusu yapmak zorunda kaldım. Zira eski şablonum tamamen işlemez hale gelmiş, bütün düzenim mahvolmuştu. Seçtiğim yeni şablon üzerinde de bazı çalışmalar yapmam gerektiği için yazı eklemek ancak nasip oldu. Neyse; geç olsun güç olmasın diyerek, Şeref Üsküp'ten öğrendiğim kadarıyla Ege'de
yaşanmış ilginç olayları paylaşmaya devam ediyorum. Ege, İzmir ve efelik kültürü hakkında geniş bilgiyi kendisinin kitaplarında bulabileceğinizi bir kez daha hatırlatarak...

İdam sehpasından kaçan mahkum

1930'da İzmir'in Menemen ilçesinde, Nakşibendi tarikatına mensup Giritli Derviş Mehmet ve arkadaşları tarafından kanlı bir irtica hareketi yapıldı. Derviş Mehmet kendisini mehdi ilan ederek epeyce taraftar topladı. Zamanın gazeteleri olayı "6 meczubun, esrarkeşin işi" diye hafife aldılarsa da 3 gün içinde 300 kişinin gözaltına alınmasına bakılırsa, hiç de küçümsenecek bir olay değildi bu. Sonuçta 36 sanığa idam, 41 sanığa da çeşitli hapis cezaları verildi. 8 idam mahkumunun cezaları, yaşları küçük olduğundan ömür boyu hapse çevrildi. Diğer 28 kişi ise 3 Şubat 1931 günü Menemen'de asıldı.

Bundan 4 yıl önce, Menemen, Atatürk'e İzmir'de yapılmak istenen suikastin haber verildiği yer olma şanssızlığını yaşadı. Hatta zamanın İzmir Valisi Kazım Paşa, bu kötü haberi Ata'ya, Menemen İstasyonu'nda verdi. Atatürk de çok üzülerek yarım saat kadar istasyon peronunda, "Ben İzmir'i kurtarayım, onlar bunu yapsınlar!" diye sitem ederek dolaştı. Kendisine, bu olayı düzenleyenlerin İzmirli olmadıkları, hepsinin dışarıdan geldikleri anlatılınca biraz olsun teselli oldu...

1930 olayının en unutulmaz kısmı ise idam sehpasından kaçmayı başaran bir mahkuma ait. İnfaz sırasında, kelepçelerini kırarak kaçan ve kalabalığa karışarak izini kaybettiren Bozalanlı Hüseyin adlı mahkum, 13 gün dağlarda aç bilaç dolaştıktan sonra perişan bir şekilde jandarmalar tarafından yakalandı. Sonunun ne olduğunu bilmiyoruz ama idam sehpasından kaçabilen bir mahkum olarak tarihe geçtiği kesin!..

Yılda 1 Liraya çalışan dürüst belediye başkanı nasıl düşürüldü!

Ödemiş

Dar gelirli esnaf çocuğu Mutahhar Başoğlu, zamanın Adliye Vekili Şükrü Saraçoğlu'nun yakını, hemşehrisiydi. Saraçoğlu'nun yardımlarıyla Avrupa'da tahsil yaptıktan sonra, ülkemiz için fedakarca hizmet etti. Önce Hapishaneler Baş Müfettişi olarak İmralı Açık Cezaevi'ni kurarak dünya çapında hayranlık kazandı. Hatta Japon Hukukçular Birliği adlı bir kuruluştan aldığı övgü dolu mektupta şunlar yazılıydı:
"Uygulamanız çok başarılı ve takdire değer. Yalnız bu uygulamayı yapan sizin yaşınızın 26 olması bizi düşündürdü. Acaba sizde 1 yıl 365 gün değil mi?"!!!
Mutahhar'ın hamisi Saraçoğlu, mektubu okuduğunda çok keyiflenerek şöyle dedi:
"Bizde 1 yıl 1000 gündür. '1000 günlük işi, 365 güne sığdırmak zorundayız' diye cevap yazın"...

Genç yetenek Mutahhar'ın yıldızı gitgide parlıyordu. Artık gözü daha yukarılarda, T.B.M.M.'de idi. Hamisi Saraçoğlu, onu önce İzmir'in ilçesi Ödemiş'e belediye başkanı yaptı. Ne de olsa tek parti devrinde Meclis'e giden yol buradan geçerdi. Mutahhar, önce halka hizmet etmeyi, halkla bütünleşmeyi öğrenmeliydi.

Artık varlıklı bir adam olan Mutahhar, kendi isteği ile yılda yalnızca 1 lira maaşla işe başladı. Hevesli, heyecanlı, idealist ve çoook dürüst, hatta sıkıntı yaratacak kadar dürüsttü! Öyle ki belediyenin şiddetle bir kamyona ihtiyacı olduğu halde, İşletmeci Osman Günay'ın belediyeye kendi parasıyla kamyon alma teklifini bile "Devleti aldatamam" diyerek tereddüt bile etmeden reddetti...

Mutahhar Başoğlu, Ankara'dan getirttiği ünlü bir şehircilik uzmanına Ödemiş'in imar planını yaptırdı. İşte kendisinin başını yiyen de yine bu plan oldu. Zira uzman "önce altyapı" derken, Başkan ise "stadyum ve çevre" diyordu. Ayrıca Belediye Meclisi'yle de ters düştü. Onlara yukarıdan bakıyor, ben daha iyi bilirim dercesine küçümsüyordu. Bir gün, küçümsediği o meclis, kendisini "ademi kifaye" yani "yetersizlik" kararı ile makamından düşürüverdi! Olayın en ilginç tarafı ise Cumhuriyet tarihinde böyle bir kararın ilk kez alınmış olmasıydı.

Dünyanın en yaşlı adamı Zaro Ağa'yı İzmir panayırında teşhir ettiler!

1927'de devrin ünlü İzmir Valisi Kazım Dirik Paşa, Mithatpaşa Caddesi'ndeki Sanatlar Okulu'nda "9 Eylül Panayırı"nı açtırdı. Yerli firmaların katıldıkları bu panayır büyük ilgi çekti. 1933'de katılım daha fazlalaşınca, (yeni adıyla) Mithatpaşa Sanat Enstitüsü binası panayır için dar geldi. Bu yüzden panayırın Büyük Efes Oteli'nin bulunduğu alanda açılmasına karar verildi. Bu panayırda eğlence yerleri de çoğaldı.

Bu gelişmeleri fırsat bilen bazı açıkgözler de dünyanın en yaşlı adamı olarak lanse edilen Bitlisli Zaro Ağa'yı, İstanbul'dan alarak İzmir'e getirdiler ve panayırda para karşılığı sergilemeye başladılar! -- Yaklaşık 160 yaşına kadar yaşayan Zaro Ağa'nın, 10 Osmanlı padişahı ve 1 cumhurbaşkanı gördüğü, 6 savaşa katıldığı, 13 (ya da 29) kez evlendiği, 5'i kız olmak üzere 13 çocuğu ve 29 torunu olduğu biliniyor.--

13 Eylül 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yer alan konuyla ilgili haber ise şöyle idi: (Orijinalliğini bozmamak adına sözcükleri olduğu gibi veriyorum)
"İzmir, (A.A.) - 9 Eylül Panayırı'nın ziyaretçileri gün geçtikçe artmaktadır. Bugüne kadar panayırı 130 bin kişi ziyaret etmiştir. Dünyanın en ihtiyar adamı olan Zaro Ağa da dünden beri panayırda umuma teşhir edilmektedir. Ayrı bir hücrede olan Zaro Ağa büyük bir alakayı, gösteriyi tertip edenler de paraları toplamışlardı."

Herşey Sende Gizli (Everything is Hidden in You) - şiir çevirisi

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Doğal olarak, arkadaşlar "Nerelerdesin?" diye sormaya başladılar artık. "Zaman bulamıyorum" bahanesinin ardına saklanmadan, yeni bir yazı eklemek farz oldu galiba...

Bir süre önce, Türkçe'den İngilizce'ye çevirdiğim bir şiiri (İlüzyon - The Illusion) sizlerle paylaşmıştım. Eksik olmayın, takdir ve desteklerinizi benden esirgemediniz; devamını da beklediğinizi belirttiniz. Türkçe şiirleri İngilizce'ye çevirmek, yabancıların da güzel şiirlerimizi okuyabilmeleri açısından hoş oluyor. Gerçi Google Translate ile de çeviri yapılabiliyor ama bu şekilde yapılan çeviri, ne yazık ki şu an için oldukça kötü ve komik sonuçlar çıkartıyor ortaya. Yine de 1-2 saniyede koca bir web sayfasının çevirisini dahi yaptığını düşünürsek, büyük bir gelişme tabii bu. 1-2 saniyede ancak bu kadar olur yani. Çeviri konusunda hala otomatik programlar kanlı canlı insan-çevirmenlerin eline su dökemiyor. Acaba gelecekte mükemmel çeviri yapacak otomatik programlar olacak mıdır, ne dersiniz? Düğmeye bir basacağız; anında mükemmel çeviri karşımızda. Ne de güzel olur! Ama çevirmenler işsiz kalır, o da ayrı konu!

İşte ikinci şiir çevirisi denemem. Can Yücel'in çok ünlü bir şiiri, "Herşey Sende Gizli"yi İngilizce'ye çevirmeye çalıştım bu kez. Her zaman olduğu gibi, her türlü eleştiriye açığız efendim. :))) Geçen seferki çeviride hata olmadığını yazmıştınız. Bu çeviride hata görürseniz çekinmeden belirtin lütfen ki düzelteyim sevgili arkadaşlar. Yalnız, komik cümleler ortaya çıkmaması için, çevirileri kasıtlı olarak birebir yapmadığımı da hatırlatmak istiyorum. Buna rağmen, şiirin özünden sapmamaya dikkat ediyorum elbette.

HERŞEY SENDE GİZLİ

Yerin seni çektiği kadar ağırsın,
Kanatların çırpındığı kadar hafif...
Kalbinin attığı kadar canlısın,
Gözlerinin uzağı gördüğü kadar genç...
Sevdiklerin kadar iyisin,
Nefret ettiklerin kadar kötü...
Ne renk olursa olsun kaşın gözün,
Karşındakinin gördüğüdür rengin..
Yaşadıklarını kar sayma:
Yaşadığın kadar yakınsın sonuna;
Ne kadar yaşarsan yaşa,
Sevdiğin kadardır ömrün..

Gülebildiğin kadar mutlusun.
Üzülme bil ki ağladığın kadar güleceksin
Sakın bitti sanma her şeyi,
Sevdiğin kadar sevileceksin.
Güneşin doğuşundadır doğanın sana verdiği değer
Ve karşındakine değer verdiğin kadar insansın.
Bir gün yalan söyleyeceksen eğer;
Bırak karşındaki sana güvendiği kadar inansın.
Ay ışığındadır sevgiliye duyulan hasret,
Ve sevgiline hasret kaldığın kadar ona yakınsın.
Unutma yagmurun yağdığı kadar ıslaksın,
Güneşin seni ısıttığı kadar sıcak.
Kendini yalnız hissettiğin kadar yalnızsın
Ve güçlü hissettiğin kadar güçlü.
Kendini güzel hissettiğin kadar güzelsin..

İşte budur hayat!
İşte budur yaşamak,
Bunu hatırladığın kadar yaşarsın
Bunu unuttuğunda aldığın her nefes kadar üşürsün
Ve karşındakini unuttuğun kadar çabuk unutulursun
Çiçek sulandığı kadar güzeldir,
Kuşlar ötebildiği kadar sevimli,
Bebek ağladığı kadar bebektir.
Ve herşeyi öğrendiğin kadar bilirsin bunu da öğren,
Sevdiğin kadar sevilirsin...

CAN YÜCEL

EVERYTHING IS HIDDEN IN YOU

You're heavy by the gravity
But light as you wing...
You're alive as your heart beats
And young as your eyes can see the distant...
You're good as much as you love
But bad as much as you hate...
No matter what colour eyes and eyebrows you have,
Your colour is just as she senses...
Don't take your past as a fat profit,
You're near to your last as much as you've lived.
No matter how long you live,
Your life is as long as you love...

You're happy as much as you can laugh.
Don't worry and know that you'll laugh as much as you've cried.
Never think that everything's over,
You'll be loved as much as you love.
The nature values you by the sunrise
And you're human as much as you value her.
If you'll deceive someday,
Let her believe you as much as she depends on you.
As the moonlight keeps the longing for your lover,
You're close to her as much as you long for her.
Don't forget that you're wet as much as it rains
And hot as much as the sun heats you.
You're alone as much as you feel alone
And strong as much as you feel strong.
You're beautiful as much as you feel beautiful...

Here is the life!
Here is the living!
You live as long as you remember this
And you feel cold with every breath you take,
You are forgotten as fast as you forget her.
A flower is beautiful as long as it's watered
Birds are cute as long as they can sing
And a baby is a baby as long as it cries.
And you know as much as you learn; so learn that, too:
You are loved as much as you love.

ŞİİR (Poem): Can Yücel
ÇEVİRİ (Translation): Sihirliyazilar (Beyhan K. P. )

Yeni bir mim daha...

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

anayolcikmazi ve mgurdal arkadaşlarım tarafından mimlenmişim. Kendilerine teşekkür ederek sorularını yanıtlamaya başlıyorum:

1. En sevdiğiniz 3 çiçek ismi
Gül, papatya, nergis

2. Öncelikleriniz
Ailem

3. Gerçekleşmesini istediğiniz 3 hayaliniz
Gerçekleşmesini istediğim tek bir hayalim kaldı; o da kızımın iyi bir meslek sahibi olup hayata atıldığını ve başarılı olduğunu görmek.

4. En sevdiğiniz ve sevmediğiniz 3 huyunuz
En sevdiğim huylarım (övünmek gibi olmasın ama 3'ten fazla sayacağım!) dürüst, çalışkan, alçakgönüllü, tarafsız ve gururlu oluşum.
En sevmediğim huylarım, çoğu zaman sakin biri olmama rağmen, sinirlendiğimde öfkemi kontrol edememem ve gururlu oluşum. Gururlu olmayı hem sevdiğim hem de sevmediğim huylar grubuna yazdım. Çünkü gurur bazen iyi bazen de kötü sonuçlara yol açıyor. Bazen insana pire için yorgan yaktırıyor; bazen kazandırıyor, bazen de kaybettiriyor.

5. Gıcık olduğunuz 3 hareket
3 yeter mi hiç! ... Yalan ve sahtekarlık, gurursuz ve onursuz davranışlar, şımarıklık, egoizm, fanatizm; aşırı uçlarda gezinen, ılıman olmayan taraflı bakış açısı; önyargı, ırkçı hareketler, empati yoksunluğu, anlayışsızlık, saygısızlık, her türlü aşırılık, müsriflik.

6. Bu benim bugüne kadar olan en kara günümdü, dünya başıma yıkıldı ve bir daha ayağa kalkamam diye düşündüğünüz olay
Öyle bir olay olmadı şimdiye kadar... Ölümden başka herşeye çare var. Aileme kötü birşey olmadıktan sonra, hiçbir olay dünyayı başıma yıkacak kadar önemli değil. Bunun dışında hiçbir şey ayağa kalkmamı engelleyemez yani.

Bu mimi, bütün blogcu arkadaşlarıma gönderiyorum. Dileyen yanıtlasın, biz de zevkle okuyalım!..

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 7.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ten öğrendiklerime dayanarak, Ege'de yaşanmış ilginç olayları aktarmayı sürdürüyorum. Ege Bölgesi, İzmir ve özellikle efelik kültürü hakkında daha geniş bilgi arayanlar, bunları Şeref Bey'in kitaplarında bulabilirler.

İzmir Körfezi'nde balina avı

Çocukluğum ve gençliğim, İzmir Körfezi'nin pis kokusunu solumakla geçti diyebilirim. O leş gibi pis kokuyu duymamak için, o kapkara suyu görmemek için özellikle Salhane bölgesinden geçmemeyi yeğlediğim, geçmek zorunda kalma olasılığına karşı yanımda kolonyalı mendil taşıdığım günler hala dün gibi aklımda. Taa ki CHP'li Belediye Başkanımız rahmetli Ahmet Piriştina gelip de bizi bu dertten kurtarana kadar. Körfezin temizlenmesi projesi aslında çok eski yıllardan beri sözkonusuydu ancak hayata geçirilmesi ve sonuçlandırılması Sn. Piriştina'ya nasip olmuştu. Tam olarak sonuçlandırılamadı gerçi. Piriştina'nın asıl hedefi, körfezi denize girilebilecek kadar temiz hale getirip plajlar oluşturmaktı. O plajlardan birinde, ilk denize giren de kendisi olacaktı. Ne yazık ki kısmet değilmiş, ömrü yetmedi, olmadı...

Bugün körfezin şu hali için şükrediyoruz biz yine de. En azından deniz mavi-yeşil renkte ve kötü kokmuyor. Balık ve midye yetişiyor yine eskisi gibi, yenmeleri sağlık açısından uygun olmasa da.. En azından körfez yaşıyor; ölüyken dirildi sanki, tekrara yaşama geçti; sadece yüzmek olanaksız körfezde. Buna da şükür... Oysa çok eskiden, anne-babalarımızın zamanında, oysa o zamanlar...

O zamanlar bir başkaymış. Evlerin hemen dibinden denize girilirmiş. Körfezde balık çeşitleri öyle bolmuş, öyle bolmuş ki bu bolluk yunusları bile körfeze çekermiş. Yunus balıkları, çifter çifter körfezde gösteri yaparlarmış; İzmir halkı da zevkle bu gösterileri seyredermiş. Taa Güzelyalı'dan Bostanlı sahiline kadar bütün kıyı boyunu amatör balıkçılar kaplanmış. Gerçi körfez temizleme projesi sayesinde bugün de birçok amatör balıkçı görebilirsiniz sahil boyunca. Ama tuttukları ufak tefek (üstelik de sağlık açısından risk içeren) sardalyaları balıktan sayabilir misiniz, onu bilmem.

Evliya Çelebi'nin "Seyahatname"sinde sürüyle gördüğünü anlattığı balinalara gelince... Bunları artık Akdeniz'de bile görmek mümkün değilken, o "çok eskiden" diye bahsettiğim dönemde, bir balinanın İzmir Körfezi'ne girdiği görülmüş! Düşünebiliyor musunuz, bizim körfezde bir balina avı!

Balinaların keyiflerine düşkün yaratıklar olduğu söylenir aslında. Ringa balığı yemek için kutuplara, aşk yapmak için Karayipler'e, güneşlenmek için de Hint Okyanusu'na giderlermiş... Öyle ise bizim körfezde ne işin vardı be zavallı garip balinacık? Herhalde yolunu şaşırıp da düştün buralara; bak ava giderken avlandın!

Egeli kovboylar

İzmir-Ödemiş'in Bozdağ yaylası

Ege'nin en yüksek yaylası olan Yuntalanı, yazın zümrüt yeşili çayırlarıyla, kışın bel boyunda karıyla "yaylaların yaylası" olarak nam salmıştır. Ödemiş'in Bozdağ köyünün yaylası olan Yuntalanı'nı, Bozdağ köylüleri otlak olarak kullanırlar.

Geçmişte, köylülerin ortak olarak aldıkları aygır ve kısraklar, sürü halinde Yuntalanı yaylasına salıverilir, burada kendi başlarına çoğalırlardı. Zamanı gelince kısrak sahipleri atlarına binerek ellerine aldıkları kement benzeri aletlerle yaylaya, taylarını yakalamaya giderlerdi. Kısrağın yanında ayrılmayan tayın, o kısrağın yavrusu olduğu anlaşılır ve sahibi, diğer arkadaşlarının da yardımıyla tayını bu kementlerle yakalamaya çalışırdı. Vahşi tayları yakalamak çok zor ama eğlenceli bir işti. Yakalanan taylar köye getirilip terbiye edilirler, ehlileştirilerek işlerde kullanılırlardı. Bu ilginç gelenek de egeli kovboylar da unutulup gittiler...

Şeyh Bedreddin, Tire'de komünizmi yaydı

1420'de Makedonya'daki Serez çarşısında asılan Şeyh Bedreddin (solda)...... Tire'deki İbni Melek türbesi. İbni Melek'in adı ayrıca Tire'de bir caddeye de verildi. (sağda)

Dünya tarihinde komünist düşünceyi ilk uygulayanlardan biri olan Simavna Kadısı Şeyh Bedreddin, 15. yüzyılın başlarında geniş kitleler üzerinde etkili oldu. Öyle ki, Şeyh Bedreddin'in halifesi Börklüce Mustafa bile ondan etkilenerek, Karaburun yarımadasını ayağa kaldırıp onbin kişi ile İzmir'e doğru inerken şöyle söylüyordu:
---- Karılarımız hariç, herşey ortak olmalı!
Bu sözler, Şeyh Bedreddin'in komünizm konusunda insanlar üzerinde ne kadar etkili olduğunun açık bir göstergesi adeta.

Şeyh Bedreddin, Tire'ye fikirlerini yaymak için gelmişti. Bu dönemde Tire'de İbni Melek olarak da tanınan İzzettin Ferişte adlı 100 yaşında bir alim yaşıyordu. Küçük Menderes yöresinin en zengini olan İbni Melek, bazen bütün Tire'nin vergilerini tek başına öder, Sünni lider olarak yörede çok sevilir, sayılırdı.

Şeyh Bedreddin, hedef olarak Tire'nin en güçlü kişisi olan İbni Melek'i seçti. Böyle güçlü bir kişiyi alt edecek kadar kendine güveniyordu. Gerçekten de istediği oldu. Kısa zamanda komünizm felsefesini yöreye yaymayı başardı. Aleviler, etnik unsurlar ve fakir Sünniler'i kendi cephesine çekti. Öyle ki İbni Melek gözden düştü, yalnız kaldı; hatta eziyet görüp
taşlandı. Taşlanan yaşlı adamın, üzüntü içerisinde şöyle dediği duyuldu:
"La hayra fi umurihim
Ne uzu billahi min şururihim"
(İşlerinde hayır görmesinler; ben onların şerrinden Allah'a sığınırım)

Dünyanın dönmediğini iddia eden İzmirli

Galileo Galilei, hayatını kurtarmak için dünyanın dönmediğini kabul etmek zorunda kalmıştı.

İzmirli amatör gökbilimci Ramazan Fahrettin Işığan, 50 yıl boyunca dünyanın dönmediğini iddia edip durdu. Aya bile gidilip uzay hakkında yepyeni bilgiler ortaya çıkarılmasına karşın, bu konudaki ısrarından asla vazgeçmedi!

Işığan'a göre, Kopernik yüzyıllar boyunca insanlığı aldatmıştı. Dünyanın dönmediğine kesin olarak inanan Işığan, bu düşüncesini kanıtlayabilmek için 1953'te bir kitap bile bastırıp bilim alemine sundu ama ne hikmetse (!?) bilim aleminden olumlu bir yanıt alamadı bir türlü... Hatta pes etmeyerek, dünyanın dönmediği tezini, Ankara'da bilim adamlarından oluşan bir komisyona anlatmaya bile kalkıştı. Öyle ki kürsüye bir yığın dosya ile çıkınca, bu işin çok uzayacağından korkan üyeler, kendisine tanıyacakları zamanı sadece 10 dakika ile sınırlandırdılar. Bunun üzerine Işığan, "Sizler bir dersinizi günlerce anlatırken, ben koskoca varsayımı nasıl 10 dakikada anlatayım?" diyerek kürsüyü terketti.

Işığan'a göre; Galilei de "Dünya yuvarlaktır" dediğinde alay edilmiş, zindanlara atılmış ve sonunda varsayımını geri almak zorunda kalmıştı. Bu durumda kendisi de "Dünya dönmüyor" dediğinde kimsenin inanmaması doğaldı. "Bir sivrisinek bile uçarken ses verir. Dünya, saniyede 29,8 kilometre hızla hem Güneş'in hem de kendisinin çevresinde, üzerinde bütün bu canlılar ve eşyalar olduğu halde dönecek de ses vermeyecek olur mu hiç? Dönen topacın üzerine birşey koyun bakalım, durur mu?" diye açıklıyordu iddiasını.

Kendi ailesinden dahi hiçkimseyi buna inandıramayan Işığan, yine de pes etmedi. Bu röportaj yapıldığında (17 yıl önce) yaklaşık 90 yaşındaydı ama yine de "Ölmeden önce inşallah bu iddiamın dünyaca kabul edildiğini göreceğim" diyordu!

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 6.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ten edindiğim bilgilere dayanarak Ege'de yaşanmış ilginç olayları aktarmaya devam ediyorum. Bu arada Ege Bölgesi, İzmir ve efelik kültürü hakkında geniş bilgi edinmek isteyenlerin, bunları kendisinin kitaplarında bulabileceklerini bir kez daha hatırlatmak istiyorum.

"Arslanlar" köyü, az kalsın "Fareler" köyü olacaktı!

Eski İzmir Valisi Kazım Dirik Paşa, Atatürk'ün yakın arkadaşları arasında yer alıyordu (en sağda)

Atatürk'ün yakın arkadaşı Kazım Dirik Paşa, İzmir valiliği yaptığı dönemde, kente çok şey kazandırdı. Her köye okul, yol, köprü yapmak ve su getirmek için gece gündüz demeden çalıştı; haftanın dört günü köy köy, kasaba kasaba dolaştı. Ancak bütün işlerin vilayetin dar bütçesiyle yapılması mümkün olmadığından, genellikle halk imece usulü çalışarak yardım ederdi.

Kazım Dirik Paşa'nın yolu bir gün İzmir'in Torbalı ilçesine bağlı Arslanlar köyüne düştü. Paşa'yı kahvede ayranlar ikram ederek ağırlayan köylüler, kendisinden köye bir okul yaptırmasını istediler. Zaten her köye bir okul yaptırmayı amaçlayan Paşa, bu isteği çok olumlu karşıladı ve köylülere "Malzemeyi hemen göndereceğim. Siz mevcut plana göre temelleri kazmaya başlayın. Ben 15 gün sonra tekrar geleceğim" dedi.

Dedi demesine de, 15 gün sonra geldiğinde köylülerin temelleri kazmak şöyle dursun, işe başlamamış olduklarını gördü. Özür dileyen muhtara bir şans daha verdi. Yine 15 gün sonra geleceğini, malzemenin de yolda olduğunu söyledi.

Ama ne fayda! O dönemde tütün kırımı ile meşgul olan Arslanlar köyü halkı, imece usulü ile okul yapımına bir türlü zaman ayıramadı. Paşa, 15 gün sonra köye gelip de yine işe başlanmamış olduğunu görünce doğal olarak küplere bindi! Köylüleri inşaat yerine toplayarak şöyle dedi:

---- Benden okul istediniz. Kabul ettim, malzeme gönderdim. Ama sizde hiçbir çaba yok. Son kez olarak sizlere bir şans daha vereceğim. Okulların açılmasına 3 ay kaldı. Bu 3 ay zarfında okulu bitireceksiniz; gelip açılışı yapacağım, çocuklarımız okula başlayacak. Yine yapmaz ya da geciktirirseniz, "Arslanlar" olan köyünüzün adını "Fareler" olarak değiştirerek sizi cezalandıracağım.

Paşa, dediğini yapan bir adamdı. Bu işin şakası olmazdı yani. Kim "arslan" yerine "fare" diye anılmak ister ki? Köylüler, bu sözleri ciddiye alarak telaşa kapıldılar. Var güçleriyle çalışarak 3 ay içinde okulu bitirdiler! Paşa da gelip açılışı yaptı. Demek ki neymiş; isteyince bal gibi de oluyormuş, herşeye zaman bulunabiliyormuş.

Türkiye'nin ilk gece futbol maçı, İzmir-Ödemiş'in Adagüme köyünde, otomobil farlarıyla aydınlatılan sahada oynandı

Dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik, Karşıyaka takımının bir Macar takımıyla yaptığı maçı seyrederken (soldan üçüncü - 4 Temmuz 1930)

Meşhur İzmir valimiz Kazım Dirik Paşa'yla ilgili bir ilginç olay daha... Tek partili dönemin geniş yetkili valisi olarak yalnızca yol, okul, köprü, suya değil, spora da çok önem veriyordu Kazım Paşa. Daima gençleri spor yapmaya teşvik etti. Zamanın modası golf pantolonu, spor ceketi, kasketini giyerek 1927 model Ford marka makam arabasına atladığı gibi Ege'nin en uzak köylerine bile denetime giderdi.

1935 yılı Ekim ayında Ödemiş ve köylerini içeren 3 günlük bir denetim gezisine çıktı. Ödemiş'in Adagüme ve Bademye köyleri arasında iddialı bir futbol maçı oynanacaktı. Maç saat 16.00'da, Adagüme köyündeki bir çayırda yapılacak; Paşa da maçı seyredecekti. 3 arabalık bir konvoyla yola çıktı. Ama yol üzerindeki köylere de uğrayan Paşa, zamanında Adagüme'ye varamadı. Vardığında da geç olmuş, güneşin batmasına az bir zaman kalmıştı.

Herşeye rağmen, Paşa'nın talimatıyla maç başladı. Sonlara doğru hava iyice kararmaya başladı. İşte o anda, yine Paşa'nın emriyle, maç sahasının 3 köşesine çekilen 3 otomobilin farları ve yan projektörleri sahaya çevrilip yakıldı! Böylece saha yeterince aydınlatılmış oldu. Türkiye'nin ilk gece maçı, işte bu koşullar altında gerçekleştirildi!..

Yağmur değil adeta "para yağmuru"!

Antik para

Egeli üreticiler, mevsiminde ve zamanında yağan yağmura sevinerek "Gökten altın yağıyor" diye bayram yaparlar, değil mi? Antik bölgelerde yaşayanlar ise hem bereketli mahsul için hem de toplayacakları antik paralar için sevindiklerinden çifte bayram yaparlardı. Gökten asıl onlar için altın yağardı desek yanlış olmaz.

Birkaç gün süren sağanak yağmurdan sonra, bazı bölgelerde eski para toplamaya çıkarlardı. Yağan yağmur toprakların bir kısmının akıp gitmesine neden olurken, ağır ve yağmur sularıyla akıp gitmeyen, yüzeye yakın antik paralar gün ışığına çıkarak kolayca toplanırlardı. Genellikle altın, gümüş sikkeler toplanırken, "mangır" denen diğer madenlerden yapılmış paralar önemsenmez, oynamaları için çocuklara verilirdi. Hemen her yağmurdan sonra para toplamaya koşan kimseler vardı ki bunlara "defineci" denirdi.

Ege'de yağmur sonrası eski para toplamaya çıkma adeti, bazı bölgelerde hala sürüyor. Yalnız artık, "mangır"lar da değerli oldu. Hatta altından da daha değerli. Ancak 1983'de çıkan "Tarih ve Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu" ile koruma altına alınmış antik paraları bu şekilde toplamanın yasal olmadığını hatırlatmak istiyorum. Para yağmuru, ceza yağmuruna dönüşmesin sonra... Lütfen dikkat diyorum "defineci"lere. Konuyla ilgili olarak müze yetkililerinden bilgi almayı ihmal etmeyin.

Altay'ın eski başkanı Rıdvan Burteçini, savaşta kurtarıldığına sevinemedi

Rıdvan Burteçin'i 2000 yılında, 74 yaşında iken kaybettik

Uzun yıllar boyunca Altay'da yöneticilik yapmış, "lejyoner "işadamı Rıdvan Burteçin, Altay için büyük paralar harcamaktan kaçınmadı. "Yahu biraz da bize" diye kendisine takılan Şeref Üsküp'e ise "Altay'da param kalmaz ama senden geri alacağım şüphelidir" diye karşılık verirdi hep. Aralarında tatlı bir dostluk vardı. Ama Burteçin'in Fransız Lejyonu'na yazılıp savaşmak üzere Hindiçini'ye gitmesine, Şeref Üsküp bir türlü akıl sır erdiremedi.

Hindiçini'de, Fransızlar'ın safında Vietnamlılar'a karşı savaşırken, işe Çinliler de karışınca, durum daha da tehlikeli bir hal aldı. Burteçin, ayağından yaralanarak Çinliler'e esir düştü. Öldürülmeyi beklerken bayıldı. Ayıldığında bir de ne görsün! Çinliler, yarasını sarmışlar, yiyecek veriyor, kendisine iyi davranıyorlar!

Ama savaş bu... Ertesi gün Fransızlar o siperleri geri alarak esirleri kurtardılar. Tabii Rıdvan Burteçin'i de... Doğal olarak çok sevinmesi gerekirdi değil mi? Ancak sevinemedi. Zira Fransızlar, Burteçin'i tedavi eden, aç bırakmayan Çinli askerleri öldürdüler.

Empati yapar, kendimizi Burteçin'in yerine koyarsak, neler hissettiğini kolayca anlayabiliriz. Kim olursa olsun, savaşta bize bakan, iyi davranan, yiyecek veren insanların gözümüzün önünde öldürüldüklerine tanık oluyoruz. Zor bir durum, öyle değil mi? Bu buruk "kurtarılış"tan, Burteçin'e iki şey kaldı: 1. Fransız Hükümeti'nin verdiği "legion d'honneur" (lejyon donör) üstün hizmet nişanı 2. Çinliler'e karşı duyduğu sevgi... Bu olay, ister istemez bana günümüzün Çinliler'ini ve onların Uygur Türkleri'yle olan "sevgi dolu" (!?) ilişkilerini çağrıştırdı. Nerdeeen nereyeeee!..

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 5.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ten öğrendiklerime dayanarak, Ege'de yaşanmış ilginç olayları sizlerle paylaşmaya devam ediyorum. Ege Bölgesi, İzmir ve efelik kültürü hakkında geniş bilgiyi kendisinin kitaplarında bulabilirsiniz.

Evliya Çelebi "Şefaat Ya Resulallah!" diyeceğine "Seyahat Ya Resulallah!" derse...

Evliya Çelebi, gezdiği yerleri çekici üslubuyla ünlü "Seyahatname"sinde anlatır
Ünlü seyyahımız Evliya Çelebi'nin gençliğinde gezmediği yer, katılmadığı savaş kalmamıştı. 17. yüzyılda bütün Osmanlı İmparatorluğu'nu ve komşularını gezdi ve gördüklerini ünlü "Seyahatname"sinde, biraz da "hayal gücü ve mübalağa" katarak tatlı tatlı anlattı. Aslında bunu doğal karşılamak gerekir. Zira çoğu yazar, yazdığı gerçekleri bir parça hayal gücü ile süsler ki okuyuculara daha ilgi çekici gelsin. Aksi takdirde kupkuru gerçekleri okumak, kimseye fazla bir tat vermez diye düşünüyorum. Her neyse... Demek istediğim şu ki Evliya Çelebi'nin yazdıkları arasında hangi bölümlerin tamamen gerçek, hangi bölümlerin ise mübalağa-espri olduğunu kesin olarak bilemeyiz. Bu nedenle, Evliya Çelebi'nin başından geçenleri, yine onun bakış açısıyla verelim gitsin en iyisi...

Yaşı iyice ilerleyen Evliya Çelebi'nin gördüğü rüyalar da oldukça enteresanmış. Örneğin gençliğinde bir gece rüyasında Peygamber Efendimiz'i (S.A.V.) görür. Hemen ayaklarına kapanarak şefaat istemeye yeltenir ama dili sürçer, "şefaat" diyeceğine "seyahat" deyiverir! Düşünün ki "Şefaat Ya Resulallah!" diyeceğine "Seyahat Ya Resulallah!" demiş bulunur! Bu olaydan sonra Evliya Çelebi hep şöyle düşünür: "Allah'tan, peygamberimiz aracılığıyla bağışlanmamı isteyeceğime yanlışlıkla seyahat etmeyi istemiş oldum ve duam kabul oldu. İşte bu yüzden bütün ömrüm seyahatle geçiyor." !!!

Yaşlılık yıllarında ise hacca gitmek üzere İstanbul'da hazırlık yaparken, rüyasında babasını görür bu kez. Rüyada babası, Evliya Çelebi'nin kulağını çekerek ensesine okkalı bir pehlivan tokadı yapıştırarak "Hac görevini gemi ile yap! Tanrı yardımcın olsun!" der. Gördüğü bu rüyayı da önemseyen Evliya Çelebi, hacca deniz yoluyla gitmeye karar verir. Bindiği gemi Marmara'yı, Çanakkale Boğazı'nı geçerek Ege Denizi'nde seyrederken, adalar arasında geyiklerin yüzdüğüne tanık olur. Ancak bu güzel seyahat, Sisam adası civarında uğradıkları korsan saldırısı yüzünden bozulur ve Sığacık limanına sığınmak durumunda kalırlar... ... Evliya Çelebi'nin rüyaları pek de hayra alamet değildi galiba!..

O dönemde, Ege ormanlarında "Akdeniz Parsı" diye adlandırılan, bugün "kaplan" dediğimiz hayvanlardan çok fazla sayıda vardır. Bir gece Evliya Çelebi ve arkadaşları dağda gezinirken, karşılarına yakaladığı mandanın ciğerini sökmekle meşgul bir kaplan çıkar. Mandanın işini bitiren kaplan, bu kez de Çelebi'nin grubuna yönelir ama adamların tüfekle ateş açmaları sonucu kaçar. O sırada gök gürlemesi gibi bir ses duyarlar. Bir de bakarlar ki kaçan pars, bu kez de başka bir parsla boğuşuyor. İki parsın boğuşması, birbirlerini öldürmeleriyle sonuçlanınca, Çelebi'ye bu parsların derilerini yüzüp almak kalır!..

Bir başka olur İzmir'in yangınları!

1922'de Yunanlılar'ın İzmir'den kaçarken çıkardıkları tarihi yangın

Eskiden İzmir'de çıkan yangınlar, afili delikanlılar tarafından bağırıp çağırarak etrafa haber verilirdi. "Yaaannggıııın çıııktıııı! Yaaaangııın vaaar!" şeklinde!.. İzmir'in eski belediye başkanlarından Cahit Günay'ın babası İbrahim Bey ise eski itfaiye kumandanı olarak şehre sembol olmuş bir kişiydi. Mesleğine son derece aşık olup yangın yerlerine geliş ve gidişlerinde halktan alkış toplamasıyla ünlüydü. Evet, alkış! Öyle ki bazen halk yangını bile unutup, İbrahim Bey'in açıklamalarını dinlemeye kaptırırdı kendini!

İbrahim Bey, kendi köyünden seçip getirttiği itfaiye erlerine baba şefkati gösterirdi hep. Ama aynı zamanda askeri disiplin de uygulardı! 30 yıl boyunca İzmir itfaiyesinin başında bulunan İbrahim Bey'in şansı yardım etmiş olmalı ki o dönemde çok büyük yangın felaketleri yaşanmadı. İbrahim Bey'in adı belleklerde "alkış toplayan itfaiye kumandanı" olarak kaldı.

Gelir arayışındaki Osmanlı, Ege'deki "sülük"lerden bile medet umdu!

Bugün de ABD, Kanada, Macaristan, Almanya ve İsrail'e sülük ihraç ediyoruz

1843 yılında, Padişah Abdülmecit'in fermanı üzerine; Saruhan (Manisa), Aydın, Menteşe (Muğla) ve İzmir civarındaki göl ve dere yataklarında bulunan sülüklerin toplama hakkı bir İngiliz firmasına bir yıllığına satıldı. Ve bunun karşılığında 50.000 kuruş alındı.

O devirde 1 adet inek 130 kuruş, 8 dönüm bağ 400 kuruş, güzel bir cariye 1200 kuruş, oturulabilir bir ev 200 kuruş ediyordu. ---- Bu arada, güzel bir cariyenin tam 6 adet ev değerinde olmasına ne demeli bilmem ki!---- Yani 50.000 kuruş, yaklaşık 385 adet inek anlamına geliyordu. Bu kadar bir para, koskoca Osmanlı İmparatorluğu'nun hangi derdine deva olabilecekti ki? Batı'dan yeni yeni borç almaya başlamış olan Osmanlı, gelir arayışı içinde çırpınıyor ve Ege'deki sülüklerden bile medet umuyordu!

Kaldı ki sülük toplama işinin İngilizler'e verilmesi, sülüklerin Avrupa'ya satılması anlamına geliyordu. Avrupa, oldukça zahmetli olan bu sülük işini göze almıştı. Demek ki o dönemde Avrupa umudunu Ege'nin bu kan emici hayvancıklarına, Osmanlı ise "sinekten yağ çıkarırcasına" gelecek 50.000 kuruşa bağlamıştı!

150 yıl önce Ödemiş'te leylekler için vakıf kuruldu

Ödemişli Hacı Mustafa, hayvanlar için vakıf kuran ilk kişi olarak tarihe geçti

Bildiğimiz gibi, kelaynaklar gibi nesli tükenmekte olan hayvanlar için çeşitli vakıflar kuruldu. Ancak hayvan sevgisi uğruna vakıf kurma işinin öncüsü Ödemişli Hacı Mustafa adlı bir kişiydi. Ödemiş'te kalan leyleklerle ilgili bir vakıf kurmuştu. Yüreği hayvan sevgisiyle dolu olan Hacı Mustafa ve arkadaşları; göç edemeyen, yaralı, hasta leylekleri toplayarak vakıf binasında bakıyor, tedavi ediyorlardı. Kış geçip de ilkbaharda diğer leyleklerin dönüşüne kadar, hasta leylekleri burada barındırıyorlardı.

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 4.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ten edindiğim bilgilere dayanarak, Ege'de yaşanmış ilginç olayları nakletmeyi sürdürüyorum. Ege Bölgesi, İzmir ve efelik kültürü hakkında geniş bilgi arayanlar, bunları kendisinin kitaplarında bulabilirler...

Halikarnas Balıkçısı, kendi diktiği kahve ağacını balta ile parçaladı!

Kahve ağacı konusu fiyaskoyla sonuçlandı

Daha önceki bölümlerde, Cevat Şakir Kabaağaçlı yani nam-ı diğer Halikarnas Balıkçısı'nın enteresan bir kişilik olduğuna şahit olmuştuk hep beraber! Hani "nevi şahsına münhasır" derler ya, aynen öyle! Bu bölümde de kendisinin başından geçen bir başka ilginç olayı aktarmak istiyorum:

1925 yılı civarında Bodrum'da sürgüne gönderilen Halikarnas Balıkçısı, Bodrum'u o kadar sevdi ki cezası bittikten sonra da orada kalmaya devam etti. Eee, haklı tabii; beni de sürgün yeri diye Bodrum'a gönderseler, ben de kalırdım herhalde!.. Neyse, biz ilginç olayımıza dönelim... Bodrum'da kaldığı süre zarfında tam bir yeşilci kesilen Halikarnas Balıkçısı, Bodrum'u ağaçlandırmak için gönüllü çalışmalarda bulundu. Önce greyfurt, daha sonra da kahve ağacı yetiştirmeye kalkıştı!

Greyfurt tamam da, kahve ağacı yetiştirme konusu tam bir fiyaskoyla sonuçlandı. Şöyle ki, taaa Brezilya'dan getirttiği kahve fidanını evinin bahçesine dikerek özenle bakmaya başladı. Ve nihayet kahve ağacı ilk ürününü verdi; tam bir kilo kahve!.. Ancak o dönemde kahve de sigara gibi devlet tekelindeydi. Neyse ki Ankara ile yaptığı yazışmaların da olumlu sonuç vermesiyle bu engeli de aşmış oldu. Belki de bir ödül bile sözkonusu olacaktı. Herşey yolunda gidiyor, Halikarnas Balıkçısı sevinçten yerinde duramıyordu artık! Ta ki Ankara, kahveyi incelemesi için bir eksper göndermeye karar verene kadar! Elde edilen ürün miktarı tesbit edilecek ve bunu sahibinin kullanmasına izin verilecekti amaaa.. Eksperin gidiş-dönüş yol parası ile harcırahının, ağaç sahibi tarafından derhal ödenmesi şartı ile!..

Bunu öğrenip öfkelenen Halikarnas Balıkçısı'nın ne yaptığını tahmin edebiliyorsunuz herhalde! Baltayı kaptığı gibi soluğu kahve ağacının yanında aldı. Ağacı paramparça ederek sorunu "kendine özgü bir şekilde" çözüverdi!

Ege'de esir ticareti ve Çerkez cariyeler

Cariyeler, güzellikleri ile efendilerini cezbediyorlardı

Esir ticareti 17. yüzyılda tüm dünyada yasaklanmış olmasına karşın, Osmanlı İmparatorluğu'nda el altından simsarlar yoluyla devam ediyordu. Ege'nin esir pazarı Uzunada'daydı. Günümüzde askeri amaçla kullanılan, sivillerin girmesinin yasak olduğu Uzunada'da o zamanlar zenci köleler ve Çerkez cariyeler alınıp satılırdı.
--- Uzunada, İzmirliler'in yaz boyunca vapur ile giderek kumsallarından yararlandıkları Yassıcaada'nın -ya da diğer adıyla Alman Adası'nın- kuzeyinde yer alıyor. ----

Uzunada'daki esir pazarına, yalnızca esir tüccarları gelebilirdi. Bir köleye sahip olma durumu ömür boyu sürerdi; köle, ancak efendisi tarafından azat edilirse özgür kalabilirdi. Aslında zengin evlerinde rahat bir yaşam süren bu köleler, azat edilmeyi de istemezlerdi pek. Ne de olsa aile içerisinde, o dönemi yansıtan filmlerde de gördüğümüz gibi, bacı kalfa, ağa ya da cariye gibi ayrıcalıklı konumlara sahiptiler.

Kafkasya'dan getirilen dillere destan güzellikteki Çerkez cariyeler, efendilerinin gözdesi haline gelirlerdi. Hatta diğer karıları (!) izin verdiği takdirde, efendinin cariyesi ile evlenip çoluk çocuğa karıştığı da olurdu.

1810 yılında esir ticareti, Osmanlılar'da da son buldu. Zira bir şeyhülislam fetvasıyla resmen yasaklandığından tarihe karıştı. Geriye ne esirler kaldı, ne de esir pazarları... O günlere tanıklık eden Uzunada'daki harabe esir pazarı binası, mermer sütunlar ve mermer avlu haricinde tabii...

Ege'nin ilk gazozu Tire'de üretildi

Portakallı Cincibir, tadını içen bilir...
İzmir'in 70'li yıllardaki gazozu Cincibir, yazlık sinemalarda bolca tüketiliyordu

Yaz aylarında serinlik veren, Fransızca "gazeux" sözcüğünden gelen, içinde karbon gazı bulunduran "gazoz" içeceğini, Egeliler ancak 1932'de tanıdı. Önceleri Yunan adalarından getirilerek meraklılarına satılan gazoz, daha sonraları Rumeli muhacirlerinden Ahmet Rıfat Efendi tarafından Tire'de imal edilerek satılmaya başlandı. Hatta İzmir'e de kasalar halinde Tire'den gönderildi ki İzmirliler'in gazozla tanışması da bu şekilde oldu.

O zamanlar, gazoz kapakları şimdiki gibi tenekeden değildi. Şişenin ağzı lastikli idi ama gazozun gazının kaçmaması için, şişenin içinde, ağzına yakın kısmında cam bilye bulunurdu. Karbon gazının yarattığı basınç cam bilyeyi şişenin lastikli ağız kısmına doğru iter ve şişenin ağzını kapayarak gazın kaçmasına engel olurdu.

Zamanla gazoz imalethaneleri çoğalarak "gazozcu esnafı" ortaya çıktı. Günümüzde ise gazoz üretimi dev holdinglerin gazoz fabrikaları taafından yapıldığından, sokaklarda "Gazooooozzzcuuuu!" diye bağırarak dolaşan satıcıların sesleri artık sadece nostaljik bir anı olarak kaldı. Tıpkı başka birçok şey gibi!..

Egeliler, akrep sokmasına karşı çok geçerli yöntemler (!?) keşfettiler

Akrep sokması, bazen ölüme bile neden oluyordu

Çengel biçimindeki iğnesi ile soktuğu canlıları kıvrandıran, felç eden hatta bazen de öldüren akrep, Ege ovalarının korkulu rüyasıydı. Yılanın bile akrepten korktuğu, akrebin insanoğlu ve balinadan sonra intihar eden 3. canlı olduğu söylentileri kol geziyordu.

Yine söylentilere göre; eğer akrep son 3 içinde hiçkimseyi sokmadan sizi sokarsa, içinde fazlaca zehir biriktirmiş olduğundan, sizi 4 saat sürecek kuvvetli bir ağrı bekliyor demekti. Yok eğer son üç gün içinde başkasını sokmuş da öyle sizi sokmuşsa, çekeceğiniz ağrı daha hafif olacaktı. Yani akrep, zehrini tam 3 günde dolduruyordu.

Civarda, akrep sokmasına karşı şerbetli olduklarını öne sürerek, bu konuda özel bir dua okuyanlar türemişti. Okutan kişinin ağrısı, zehrin etkinlik süresi geçtiğinde zaten dinecekti; okutsa da okutmasa da... Ama genellikle okuttuğu için ağrının geçtiğine inanılırdı. Gerçek şu ki akrep sokmasına karşı okunan bu duanın zararı olmadığı gibi hiçbir yararı da yoktu ama en azından kişinin psikolojik olarak rahatlamasını sağlayabiliyordu.

Gelelim akrep sokmasından korunmak için keşfedilen en inanılmaz yönteme... Ödemişli Hüseyin, akrep sokmasına karşı kendisini, kendi buluşu olan özel bir yöntemle şerbetlemişti: Günaşırı, 7 defa ezilmiş akrep yutmak!!! Bu müthiş yöntemi, ondan başka uygulamaya kalkışan olmadığını tahmin edersiniz herhalde!..

Yaratıcı Blogcu Ödülü... Teşekkürler :)

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Beni "Kreativ Blogger Award" (Yaratıcı Blogcu Ödülü) ile ödüllendiren mgurdal arkadaşıma çok teşekkür ediyor ve ben de bu ödülü benden daha yaratıcı olduklarına inandığım yemek, hobi, örgü-dikiş, şiir, öykü, köşe yazısı-makale türünde yazan bütün blogcu arkadaşlarıma gönderiyorum.
Bir yıla yakın bir zamandır sizlerleyim. Gazetede çalıştığım dönemdeki birikimlerimi, "araştırma yazıları" halinde sizlerle paylaşmaya çalışıyorum. Elimden geldiğince daha önce verilmemiş, yeni ve farklı birşeyler katmaya çalışıyorum blog alemine. Ama öyle yaratıcı arkadaşlarımız var ki, yemek yemek - su içmek kadar doğal bir şekilde, neredeyse hergün yeni bir özgün şiir, öykü, makale ile karşımıza çıkıyorlar. Meğer ne şairler, ne yazarlar, ne yetenekler varmış blogcu dünyasında. Bir yılda şahit olduklarıma inanmakta bile güçlük çekiyorum. Bu yüzden, yaratıcılık ödülünün benden çok sizlere layık olduğunu düşünüyorum...

Gelelim hakkımdaki 7 ilginç şeye... Zira bu ödülü alan kişinin "kendisi hakkındaki 7 ilginç şeyi" açıklamak gibi bir yükümlülüğü de var. İlginç olmasalar da karakteristik özelliklerimi sayayım:

1. İnsanları sever, sayar ama onlardan da aynısını beklerim. Bunları bulamadığım kişiden uzaklaşırım.
2. Sevdiğim kişiler için sınırsız özveride bulunabilirim.
3. Genelde çok sakin olmakla beraber öfkelendiğim zaman korkunç bir hal alabilirim.
4. Duygusal filmler izlerken, gözyaşlarım nedeniyle ekranı bile seçemeyecek hale gelirim.
5. Genelde fobilerim yok ama gazetemin tuvaletinde kilitli kaldığım günden beri, hafif düzeyde "klostrofobi" (kapalı yerde kalma korkusu) yaşıyorum.
6. Böceklerden çok iğrenirim. Benim yaşadığım evde hiçbir haşerat barınamaz zaten. Her yıl düzenli olarak ilaçlatmadıkça huzur içinde oturamam.
7. Denizden uzakta bir yaşam düşünemem. Denize girmek, deniz kenarında yürüyüş yapmak, deniz manzarasını seyredip dalgaların sesini dinlemek, o iyotlu kokuyu solumak benim için bir yaşam biçimidir adeta.

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 3.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ün bana anlattıklarına dayanarak, Ege'de yaşanmış ilginç olayları sizlerle paylaşmaya devam ediyorum. Bu arada İzmir, Ege ve efelik kültürü hakkında ayrıntılı bilgiyi kendisinin kitaplarında bulabileceğinizi de bir kez daha hatırlatmak istiyorum.

Hayatını vatanına adayan Mithat Paşa'nın sonu, Taif zindanlarında ölüm oldu!
Yahudi hafiye, para hesabı yapmasaydı...

Mithat Paşa

İzmirli olup da adını Mithat Paşa'dan alan "Mithatpaşa Caddesi"ni bilmeyen yoktur... Eski sadrazam Mithat Paşa, 1880'de İzmir'e vali olarak atandı. Ancak Paşa'dan kuşku duyan Sultan Hamit, çevresini bir sürü jurnalci ile kuşatmıştı. Yunan gazetelerine Türk aleyhtarı yazılar yazdırmak ve Sultan Abdülaziz'i öldürmek gibi asılsız suçlamalarla, Mithat Paşa'yı ortadan kaldırmak amacındaydı. Mithat Paşa da saraya hiç güvenmiyordu. Bu karşılıklı güvensizlik ortamında bile, İzmir için önemli çalışmalar yaptı. Mithatpaşa Caddesi'ni, Sanat Okulu'nu, İzmir Tramvay Şirketi'ni, polis ve jandarma teşkilatını kurdu. Özellikle sonuncusu, sarayı hepten endişelendirince, Sultan Hamit, İzmir'e Hüsnü Bey adındaki saray yaverini göndererek Paşa'nın gizlice izlenmesini istedi. Paşa da sadık bir Yahudi polisini, Hüsnü Bey'in peşine taktı.

Sultan'ın yaveri Hüsnü Bey ile Paşa'nın Yahudi polisi ahbap oldular. Her akşam Kordonboyu'nda tavla oynayıp kanyak içtiler. Bu arada, Paşa'nın yakınları, ona gelecek tehlikleerden bahsedip Avrupa'ya kaçmasını istediler ama Paşa buna yanaşmadı. Yine de tedbir olarak limanda bekleyen bir gemi hazırlattı. Bir de konağında arka sokağa açılan gizli bir kapı...

4 Mayıs 1881 gecesi, Yahudi polis, Hüsnü Bey'den Paşa'nın tevkif edileceğini öğrenir öğrenmez harekete geçti. Hemen bunu Paşa'ya bildirmesi lazımdı ki bir an önce kaçsın. Polis, o an Alsancak Vapur iskelesi civarındaydı. Koşarak Kordonboyu'nu takiben Konak Meydanı'na çıktı. Kanyak içtiğinden başı da hafif dumanlıydı. Faytona binmek ile binmemek arasında kaldı. Fayton ona 10 dakika kazandırırdı ama yarım mecidiye parası giderdi. Sonradan bunu Paşa'dan istemek de ayıp olurdu. "En iyisi koşarak gideyim" diye düşündü. Kan ter içinde Paşa'nın konağına varıp haberi verdi. Ancak artık geç olmuştu; Sarıkışla'da silahlanmış üç tabur asker, neredeyse Konağı ablukaya almak üzereydi.

Mithat Paşa eşi ve çocukları ile vedalaşarak gizli kapıdan dışarı çıktı. Limanda bekleyen gemi ile kaçması da mümkün olmadı. Çünkü bir tabur kadar asker de limanı sarmak üzereydi. Bunun üzerine, Fransız Konsolosluğu'na iltica etti.

Yahudi polisin yarım mecidiyelik para hesabı, Paşa'nın kader çizgisinde önemli rol oynadı. Acaba polis faytona atlasaydı, kazanılan 10-20 dakika ile kaderi değiştirmek mümkün olabilir miydi? Ne yazık ki bütün hayatını vatanına ve milletine hizmetle geçirmiş olan Mithat Paşa'nın sonu, Suudi Arabistan'daki Taif zindanları ve ölüm oldu...

Halikarnas Balıkçısı'nı mahkemede bir türlü susturamadılar
"Manevi kişiliğimi Konak Meydanı'na serin; gelen geçen çiğnesin!"

MERHABA !
Yokuş başına geldiğinde,
Bodrum'u göreceksin
sanma ki sen geldiğin gibi gideceksin.
Senden öncekiler de böyleydiler,
akıllarını hep Bodrum'da bırakıp gittiler...

Halikarnas Balıkçısı
Cevat Şakir Kabaağaçlı

Cevat Şakir Kabaağaçlı, nam-ı diğer Halikarnas Balıkçısı, hiçbirşeyden çekmedi dilinden çektiği kadar... Kendine has bir kişiliği vardı. Hep aklına estiği gibi, fütursuzca konuşur, yazar, davranırdı. Bu yüzden elbette başı dertten kurtulmazdı bir türlü.

1946'da yine bir yazısında hükümetin manevi kişiliğine hakaret ettiği iddiasıyla İzmir'de mahkemeye çıkarıldı. Kendisini sevenler, mahkemede de ileri geri konuşup avukatları zor durumda bırakacağını tahmin ederek şöyle dediler:

--- Aman üstat. Sakın ha konuşma, hiçbirşey söyleme. Avukatın seni savunacak, kurtulacaksın. Yeter ki ağzını açma.

Duruşma başladı. Savcı "Sanık, hükümetin manevi kişiliğine hakaret ettiğinden..." demeye kalmadan üstadı tutmak ne mümkün tabii, hemen yerinden fırlayarak;

--- Yahu, hükümetin manevi kişiliği de ne demek oluyor? Benim manevi kişiğimi Konak Meydanı'na serin, gelen geçen çiğnesin. Ama nazik bedenimi değil. Hükümet canlı mıdır? Neresi ezilip acıyacak?
Diye haykırmaz mı!.. Üstadı zar zor yerine oturttular ve neyse ki beraat etti. Eeee, ne demişler, "Bülbülün çilesi, dili belasıdır"...

Bayındır camilerinde okunan sala için dava açıldı

Bildiğimiz gibi sala bayram namazına,cuma namazına veya cenazeye çağrı için okunur... Ancak 1950 milletvekili seçimlerinde Demokratlar, C.H.P.'ye karşı seçimleri ezici bir üstünlükle kazanınca yer yerinden oynadı ve iş biraz çığrından çıktı. Hele Bayındır ilçesindeki zafer gösterisi, akla hayale sığar gibi değildi.

Bayındır'ın bir ara belediye başkanlığı da yapmış, dağı taşı zeytin ağacı ile donatmış, deli-dolu Yahya Kerim Bey'i, aslında çok yaman bir adamdı. Makine mükendisi ve boks şampiyonu olan Yahya Kerim Bey, yuvarlak bir yemek masasını dişleri ile havaya kaldırmakla ünlü enteresan bir kişiydi. Seçim sonuçları gelince, zafer sarhoşluğu ile cami müezzinlerini çağırarak 2. Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü için camilerde sala okumalarını istedi! "İsmet Paşa öldü, buyrun cenaze namazına!" gibisinden yani!.. Bol bahşişi alan müezzinler de kutsal camilerimizi bu işe karıştırarak salayı verdiler!

Derken Yahya Kerim'e mahkeme yolu göründü tabii. C.H.P.'nin açtığı, Ödemiş Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen dava sonucunda Yahya Kerim cezalandırıldı. Bu olay da böylece Ege'de yaşanmış en ilginç olaylardan biri olarak kayda geçti.

İlüzyon (The illusion) - şiir çevirisi

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

İLÜZYON

Bazen kaybolur bazen görünür gözüme
Var desem dokunup tutamıyorum
Yok desem aldansam, hissediyorum
Hem hayal hem gerçek, çözemiyorum

Bazen çok uzak bana, galaksideki yıldız
Bazen gölgem adeta, hemen yanıbaşımda
Bazen çok tatlı bir düş, bazen gerçek bir kabus
Hem doğru hem yalan, inanmıyorum

Bazen mavi bir serap, bazen pembenin tozu
Bazen deniz dalgası bazen ise yakamoz
Bazen soluk bir resim, bazen hayatta tuz buz
Kurtulmak isteyip kurtulamıyorum

SALİH ÇETİN

antoloji.com'da yukarıdaki güzel şiire rastlayınca, acaba bunu ingilizce'ye çevirsem nasıl olur diye düşündüm sevgili dostlar. Ve sadece düşünmekle kalmayıp, haddim olmayarak denedim de! Umarım güzelim şiiri katletmemişimdir! Yazılı metin çevirisi çok yapmış olmakla beraber, hiç şiir çevirmeyi denememiştim bugüne kadar. Dolayısıyla bu ilk denemem. Hatalarımız olduysa affola!.. Aslında bundan sonrası için, İngilizce şiirleri Türkçe'ye çevirerek sizlerle paylaşma fikri var aklımda ki öylesi daha kolay olacaktır.
Unutmadan şunu da söylemek istiyorum: Şiiri "birebir" çevirmek çok komik cümlelerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu nedenle çeviriyi kasten "birebir" yapmadım; genel anlamı bozmayacak şekilde cümleler biraz değişmiş olabilir. Bazı kısımları daha iyi çevirmek üzere önerileriniz varsa, her türlü öneriye açığım; birlikte değiştirebiliriz.
Not: "It" zamiri yerine aslında "he" veya" she" kullanılabilirdi ama ben cansız zamir kullanmayı tercih ettim.

THE ILLUSION

Sometimes disappears, sometimes appears to me
If I say that it exists, I can't touch and hold.
If I convince myself that it doesn't exist, I feel.
Either a dream or a reality which I can't solve.

Sometimes too far away to me like a star in the galaxy.
Sometimes almost my shadow next to me.
Sometimes a very sweet dream, sometimes a real nightmare.
Either true or untrue which I don't believe.

Sometimes a blue mirage, sometimes pink-coloured
Sometimes waves of the sea, sometimes a seasparkle
Sometimes a faint picture, sometimes smashed to smithereens in life
Even if I want to, I can't get rid of it.

Türkçe şiir: İlüzyon (Salih Çetin)
Çeviri: "Sihirliyazilar", Beyhan K. P.

Ege'de yaşanmış ilginç olaylar - 2.bölüm

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp'ün bana aktardığı kadarıyla, Ege'de yaşanmış ilginç olayları sizlerle paylaşmaya devam ediyorum. Unutmadan; gerek bu olayları gerekse Ege ve efelik kültürü üzerine geniş bilgiyi Şeref Üsküp'ün kitaplarında ayrıntılı olarak bulabileceğinizi bir kez daha hatırlatmak istiyorum:

Sart Kralı'nın hazin sonu

Tarihin babası Herodot'un her yazdığı gerçek miydi?

* 2500 yıl öncesinin ünlü tarihçisi Herodot'un rivayetine göre;
Karısına büyük bir aşkla bağlı olan Sart Kralı, onun güzelliğinin dünyada bir eşi benzeri daha olmadığına o kadar inanıyordu ki, Kumandan Giges'e, kraliçenin çıplak vücudunu görmesi ve bu durumu doğrulaması için baskı yaptı. Önce bunu reddeden Kumandan, daha sonra Kral'a karşı çıkamayarak kabul etti. Kral, Kumandan'ı yatak odasına saklayarak, Kraliçe'nin soyunarak yatağa girişini seyretmesini sağladı. Kraliçe durumun farkına vardıysa da ses çıkarmadı. Ertesi gün Kumandan'ı huzuruna çağırarak "Bir kadını 2 erkek çıplak göremez. Bu durumda, ya seni öldürteceğim ya da sen Kral'ı öldürerek hem bana hem de tahta sahip olacaksın. Başka şansın yok" dedi. Eee, ne yapsın zavallı (!?) Kumandancık, tabii ki 1. şıkkı seçti. Kraliçe'nin de yardımıyla Kral'ı öldürerek Kral oldu ve 30 yıl boyunca Kraliçe ile beraber saltanat sürdü.
Şeref Üsküp, her ne kadar Herodot'un her yazdığı doğru olmasa da bunun büyük ihtimalle doğru olduğunu düşünüyordu ama bana biraz hayal ürünü gibi geldi. Hangi koca, karısının vücudunu başkasına seyrettirir? Ya da Kraliçe, kendisine bu kadar aşık kocasını niye öldürtür? Ancak Kumandan'a aşık ise... Kimbilir?..

Minicik koç heykelinin yarattığı heyecan

* 1956'da, Avusturyalı arkeologlar, Artemis tapınağında, avuç içi kadar bir koç heykelciği bulunca büyük heyecana kapıldılar. Zira M.Ö. 7. yüzyıla ait olan bu fildişinden heykelcik, Efes'in o yüzyıllarda bile kültür düzeyinin yüksekliğinin bir kanıtı idi.

Fessiz dolaşmak ayıp sayılıyordu

Halit Ziya Uşaklıgil

* "Aşk-ı Memnu" adlı televizyon dizisinin aynı adlı romandan uyarlandığını, bu romanın yazarının da Halit Ziya Uşaklıgil olduğunu bilmeyen yoktur. İşte İzmir'in ilk dergisi ve ilk Türkçe gazetesi de Halit Ziya sayesinde çıkarılmıştı.
1884'de Halit Ziya Uşaklıgil, Bıçakçızade Hakkı Bey ve Tevfik Nevzat, İzmir'in ilk dergisini çıkartmak üzere biraraya geldiler. Geldiler gelmesine de, "Nevruz" adındaki bu derginin yönetim bürosunda, Bıçakçızade Hakkı Bey ile Hali Ziya Uşaklıgil sürekli tartışıyorlardı. Bir gün, yine böyle bir tartışma sonrasında, Halit Ziya fesini büroda unutarak dışarı çıktı. O devirde başı açık dolaşmak ayıp sayıldığından, durumun farkına vardığında utancından yerin dibine geçti. O kadar ki, bu olayı unutamayarak Bıçakçızade'nin, İzmir'de çıkarılacak ilk Türkçe gazete olan "Hizmet" gazetesinde görev almasını istemedi.

Kovboy, deveye kement atamayınca...

* Sultan II. Mahmut döneminde, Türk tersanelerinde görevli Amerikalı gemi mühendisleri "deve"yi görüp tanıdılar. Askeri taşımacılıkta kullanmak üzere Sultan'dan deve istediler. Sultan, 70 adet deveyi, bakıcıları ile birlikte İzmir Limanı'ndan gemiye bindirerek Amerika'ya gönderdi.
Ne develer Amerika'ya uyum sağlamayı başarabildiler ne de kovboylar develere kement atmayı. :)) Böylece bu deve işi yattı.

Sabıkalı kedi!

* Şeref Üsküp'ün Muvakkar Özman adlı bir arkadaşı, evinin bahçesindeki kümeste 10 adet kadar piliç besliyordu. Bir sabah, piliçlerden birinin eksildiğini farketti. Birkaç gün sonra birinin daha... Piliçleri şarapçıların çaldığından emin olarak karakola gittiğinde şok geçirecekti neredeyse! Zira karakol amirine göre, piliçleri çalan bir kedi idi! Hatta o kadar çok suç işlemişti ki kedi için bir suç dosyası açmışlardı!
Bunun üzerine Muvakkar Bey bir gece pusuya yatarak, bütün gece boyunca kedinin gelmesini bekledi. Geldiğinde onu tabancasıyla vuracaktı. Sonunda kedi geldi ve Muvakkar Bey nişan alarak onu vurdu. Kedi, yaralı haliyle kaçacağına, vahşi bakışlarla Muvakkar Bey'in beklediği pencereye yöneldi. Hışımla pencereye atladı ama korkan Muvakkar Bey tam zamanında pencere camını aşağı çekmeyi başardı. Yere düşen kedi, bahçe duvarından atlayıp kaçtı. Muvakkar Bey, polis ve bekçi ile birlikte yaralı kediyi aradıysa da bulamadı. Kedi, bir daha hiç gözükmedi. Böylece sabıka dosyası da kapandı!

Konak Meydanı'nda sallandırılan idam mahkumları!!!

İzmir'deki Konak Meydanı ve ünlü Saat Kulesi

Şeref Üsküp, eskiden bütün idam mahkumlarının, ibret olsun diye Konak Meydanı'nda idam edildiğini söylemişti. Ve son 2 tanesine bizzat şahit olmuş!..
1941 yılında bir sabah, henüz Lise 2 öğrencisi iken, okula gitmek üzere Konak Meydanı'ndaki otobür durağına geldiğinde bir de ne görsün! Bir sehpa ve üzerinde sallanan bir idamlık! Doğal olarak korkmuş ve bu sahneyi günlerce aklından silmeyi başaramamış.
1942 yılında, yine bir sabah, Konak Meydanı'ndaki meşhur Saat Kulesi önünde, beyaz gömlek giydirilmiş bir idam mahkumunun sallandığını görmüş.
Hani derler ya, "Sallandıracaksın bunlardan bir-iki tanesini meydanda, bakalım bir daha yapabiliyorlar mı" diye! Aynen öyle yani!..
Güzel İzmir'im, Konak Meydanı'm, Saat Kule'm, bir de rahmetli Şeref Bey'im, nelere şahit olmuşlar meğer. İyi ki o günlere yetişmedim de ben de şahit olmak zorunda kalmadım...

Dünyaya hakim olsaydınız... /Mim

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

mgurdal arkadaşım beni mimlemiş. Kendisine çok teşekkür ediyorum. Konumuz ise şöyle:

"Eğer bugün dünyaya hakim olsaydınız, şu anki yaşadığımız düzende, sistemde veya aklınıza gelebilecek herhangi birşeyde neleri değiştirirdiniz?.. Unutmayın, elinizde sihirli bir değnek var ve kainatın insanlar üzerinde hakimi sizsiniz."

Hayal gücünü zorlayan bir konu bu. Düşünüyorum da dünyaya hakim olsaydım, elimde bütün düzeni değiştirebilecek güçte bir sihirli değnek olsaydı neler yapardım diye...

Herhalde zamanı geriye alır, olan biten çoğu şeye müdahale eder, birçoğunu da tersine çevirirdim. Böylece...

* Usame Bin Ladin İkiz Kuleler'i vurmaz, islam adına terör yapılmaz, bu nedenle neredeyse tüm Amerika ve Avrupa Müslümanlardan korkar ve nefret eder hale gelmez, Bush da fırsattan istifade terörizmi bahane ederek Irak ve Afganistan'ı işgal etmez, binlerce insan bu uğurda can vermezdi.
* İsrail Gazze'yi vurmaz, binlerce masum sivil boş yere ölmez; Çinliler Uygur Türkleri'ni katletmezler, Ermeni soykırımı tasarısı ortaya atılmaz; Guantanamo esir kampı hiç açılmazdı.
*"Düşünce suçu" diye bir kavram dahi olmaz, hiçkimse düşünce suçundan dolayı hapse atılmaz, hiçbir gazeteci - yazara yazdığı yazı, çektiği film vs. nedeniyle kendisi gibi düşünmeyen kitleler tarafından acımasızca yüklenilmez; herkes birbirinin düşünce özgürlüğüne saygı gösterirdi.
* Daha da eski zamana gidebilirsem, Naziler'in Yahudi soykırımını da engellerdim. En iyisi, Hitler hiç dünyaya gelmezdi. Engelleyemiyorsam da birkaç Schindler daha yaratırdım ki birkaç bin Yahudi daha kurtulabilsin.
* AIDS, kanser, kuş gribi, domuz gribi gibi çağımıza özgü hastalıklar hiç ortaya çıkmazdı.
*Yaşlılığa çare bulunurdu; Hiç yaşlanmaz, hep genç kalırdık.! Eee, bir hanım olarak bu maddeyi unutacağımı sanmıyordunuz herhalde!
* Migrenin de kökü kazınırdı ki böylece ben bu dertten muzdarip olmazdım!
* Sigara hiç icat edilmezdi. Hem insanlar zehirlenmezlerdi hem de "Sigara yasağı başladı, ne yapacağız?" diye kara kara düşünmezlerdi şimdi.
* MSN Türkçesi yalnızca MSN sınırları içinde kalır; blog yazıları, yorumlar ve e-postalara kadar yayılmazdı. Herkes Türkçe'nin dünyanın en zengin dillerinden biri olduğunu bilerek onunla gurur duyar, kimse Turkche konuşmaya ve yazmaya özenmezdi. Sokaklar, İngilizce - Fransızca tabelalarla dolmazdı.
* Zamanı geriye aldık ya... Gelecekte kendi hayatımda yapacağım hataları önceden bileceğim için bu kez yapmazdım.
* Yapmayacağım için pişman olacağım şeyleri ise bu kez yapardım.

Bu mim, bütün blogcu arkadaşlarıma gitsin. İsteyen herkes, üzerine alınıp yanıtlayabilir.

Şeref Üsküp ve Ege'de ilginç olaylar

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Şeref Üsküp, 2001'de bir karikatür sergisinin açılış kokteylinde, en sağda görülüyor.

Oldukça güçlü bir belleğim vardır aslında. Uzun yıllar öncesinde yaşadığım olayları, tanıştığım kişileri dahi en ince ayrıntısına kadar hatırlayabilirim. Ama... Bunu hatırlayamıyorum işte... İzmir'in tarihi çarşısı Kemeraltı'nın renkli simalarından, Hür Efe Matbaası sahibi Şeref Üsküp ile tanışmaya niye gittiğimi hiç bilemiyorum şu an. Hangi yazı dizisi için gönderildim? Kendim için mi yoksa bir arkadaşa yardım için mi? Amacım ondan hangi bilgileri almaktı? Hayret ki hafızamda buna dair hiçbir bulgu yok. Sadece kendisinin bana naklettiği birtakım ilginç olayları çarçabuk kaydettiğim kağıt kalmış elimde. İzmir efelerinin başından geçmiş, Ege'de yaşanmış ilginç olaylar bunlar...

Her ne için gitmişsem, iyi ki gitmişim diyorum şimdi. İyi ki gitmişim de Kemeraltı'nda 60 yıl matbaa işletmiş, bu çarşı ile adeta özdeşleşmiş, efelerin hası, diğer efelerden öğrendikleri ile İzmir ve efelik hakkında birçok kitap yazmış, gazeteci-yazar Sn. Şeref Üsküp ile ölümünden önce tanışma şerefine nail olmuşum. Zira 2006 yılında kendisini kaybettik. Kemeraltı'nın simgesi haline gelmiş böylesi bir değerden bilgi edinebildiğim için şanslı sayıyorum kendimi.

Kendisiyle tanışmaya gittiğimde, Kemeraltı'ndaki matbaasının üst katında yaşadığını hayretle gördüm. İşiyle öylesine bütünleşmişti ki bütün hayatını bu matbaaya ve çıkardığı Hür Efe Gazetesi'ne vermişti. Evi de işi de orasıydı... O zamanlar henüz küçücük olan oğlu, ortalıkta koşturup duruyordu. Tatlı, hoş bir hanımı vardı. Türk kahvelerimizi yudumlayarak, kendisiyle başbaşa, kadın kadına, "kayıt dışı" bir sohbet gerçekleştirdiğimizi hatırlıyorum.

Efeliği yaşatan son kale olarak tanımlayabileceğimiz, Efe kültürü hakkında derin araştırmalar yapmış olan Şeref Üsküp'ün birçok kitabı var. "Milli Mücadele'de Efeler", "Arkadaşlarımdan Öyküler", "Ege'de İlginç Olaylar", "Şifalı Otlar ve Kuvvet Macunları", "Şerefname", "Şerefname 2", "Çakıcı Efe", "BozdağEfe Efsanesi", "Hey Gidinin Efesi" gibi. İzmir ve efelik kültürüne ilgi duyuyorsanız, birbirinden ilginç bu kitapları okumak suretiyle hoş zaman geçirerek bilgi edinebilirsiniz.

Ya da bütün bu kitapları arayıp bulacak veya okuyacak zamanınız yoksa, şimdilik benim kendisinden öğrendiklerim ile idare edebilirsiniz :) İşte Şeref Üsküp'ün rivayetlerine göre, Ege'de yaşanmış bazı ilginç olaylar:

Padişah bu... Öyle her suyu içmez!

* 100-110 yıl kadar önce, İstanbul'da onca güzel kaynak suyu varken, Sultan Abdülhamit için içme suyu, İzmir'in ilçesi Urla'nın Güzelbahçe köyünden giderdi. Sağlığına çok düşkün olan Sultan, "sıfır" sertlikteki, Türkiye'de eşi benzeri olmadığına inandığı bu suyu kullanmayı tercih ediyordu. Ne var ki yaşlılar için yararlı olan bu su, kalsiyum içermediğinden çocuklar için yarar taşımıyordu; genç yaşta diş dökülmelerine yol açıyordu.

Pars ticareti

* Romalılar, arenalarında İsa kavmini kaplanlara (Akdeniz parsları) parçalatarak eğleniyorlardı ve bu hayvanlar Roma'ya Ege'den gönderiliyordu. Yani o dönemde Ege'de bol olan parsların ticareti yapılıyordu.

Yılanın şerri

* 1935'te Didim'de araştırma yapmak üzere dolaşan Prof. Afet İnan ve beraberindeki heyet, harabeler arasında aniden 3 m. boyunda! bir yılanla karşılaştılar. Herkes çok korktu. Afet İnan, yılanı öldürmeye kalkışanlara engel oldu ve yılanın mabedi koruduğunu düşünerek "Ellemeyin onu. Keşke bu yılandan 10 tane daha olsa da mabedi kötü niyetlilerden korusalar" diye bağırdı. Böylece yılanın hayatı kurtuldu. İzmir Valisi Kazım Dirik ise gülerek "Yılanlar iyi niyetliden, kötü niyetliden anlamazlar ki. Yılan, huyu ile suyu ile hep yılandır; şerrinden Allah hepimizi korusun" demekten kendini alamadı.

At, don giyer mi?

* İzmir'e büyük hizmetler yapmış olan rahmetli belediye başkanı Behçet Uz, İzmir'de nakliye için kullanılan yüzlerce at arabası ve faytonun yol açtığı at pisliklerinden bezmişti. Sonunda atların kıçlarına torba konulması için emir verdi. Ancak bu karar bütün İzmirliler'i güldürerek "Hiç ata don giydirilir mi?" şeklinde esprilere neden oldu. Oysa günümüzde İzmir faytonlarının atları gerçekten de don giymiş durumdalar. Demek ki Behçet Uz haklıymış; ata da don giydirilirmiş meğer!..

Zeytinin suyu, karpuzdan geliyordu!

* Bayındırlı zeytin yetiştiricisi ve fabrikatörü Yahya Kerim, zeytinlerinin su ihtiyacını kelek karpuzlar sayesinde hallederdi! Zeytinlerinin etrafındaki bostanlarda yetiştirdiği değersiz kelek karpuzları toplattıktan sonra, zeytin fidanlarının etrafındaki çukurlara gömdürürdü. Yavaş yavaş çürüyen kelek karpuzlar, kurak yaz aylarında fidanların su ihtiyacını karşılardı.

Rahibenin rüyası doğru çıktı!

* Hayatı boyunca memleketinden hiç ayrılmamış olan Alman rahibe Katerina Emmerik, rüyalarında sürekli olarak Meryem Ana'nın son günlerini geçirdiği Ege'deki evini görüyordu ve bu evi tarif etti. Din araştırmaları bu konuyu ciddiye aldılar. 1891'de İzmir Koleji Müdürü Rahip Eugene Poulin'in heyeti bu evi buldu! Rahibenin tarifine tıpatıp uyuyordu! Efes harabelerinin güneyindeki Bülbül Dağı'nda, Panaya Kapulu diye anılan yerde bulunan bu ev, 1961'de papalıkça "Haç Yeri" olarak ilan edildi ve papalar tarafından önemsenerek ziyaret edildi.

İzmirli haham Sabetay Sevi ve Selanikli Müslümanlar

* 1648'de İzmir'de Sabetay Sevi adlı bir Yahudi haham kendisini Mesih olarak ilan etti ve İzmirli Yahudileri buna inandırdı. Mesihlik tacını giyince, Sadrazam Köprülü Fazı Ahmet Paşa tarafından tutuklanarak İstanbul'a getirtildi. Padişah IV. Avcı Mehmet huzurunda mesihlik mucizesini göstermesi istendi. Okçuların attığı oklar vücuduna işlemez ise mesihliği padişah tarafından da kabul edilecekti. Bunu duyan Sevi, can havliyle herşeyi inkar etti. Hiçbir zaman mesihlik iddiasında bulunmadığını söyledi. Müslümanlığı kabul etmesi karşılığında canı bağışlandı.
Bunun üzerine, canını kurtarmak için sözde Müslüman olarak Mehmet Aziz Efendi adını aldı ve Selanik yakınlarındaki bir kasaba tekkesine çilekeş olarak sığındı. Müritlerinin çoğu onu terkettiler ancak 200 ailelik bir Yahudi topluluğu onun yolundan giderek Müslüman oldu. Bu kişiler "avdeti" ya da "dönme" olarak anılıyorlardı. Selanik'e yerleşerek, dış görünümleri itibariyle Müslüman ama gerçekte Sabetaycı-Yahudiler olarak yaşamlarını sürdürdüler. Müslüman görünümü altında Yahudi faaliyetlerini sürdürdüğü anlaşılan Sevi, Arnavutluk'a sürüldü ve 5 yıl sonra orada öldü. 3 kez evlendirilmesine karşın, Tevrat'la evli olduğunu öne sürerek hiçbir eşiyle cinsel ilişkiye girmemiş; ömür boyu bakir kalmıştı.
17. yüzyıl'da İzmir'de mesihlik iddiası ile ortaya çıkan, binlerce kişiyi etkisi altına alan, Selanik'teki müritleriyle birlikte faaliyetlerini sürdüren Sabetay Sevi'nin taraftarlarının günümüze kadar gelmiş olup halen varlıklarını sürdürdükleri öne sürülüyor.
Not: Bu yazıdan, bütün Selanik Müslümanlarının Sabetaycı oldukları gibi yanlış bir anlam çıkarılmamasını önemle rica ediyorum. Kaldı ki, benim de soyum Selanik Müslümanları'na dayanıyor.

DEVAM EDECEK

Buzdan heykel: Çok emek ister, hemen eriyip gider!

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Restoranı buzdan balıklar süslüyordu

10 gün önce yaptığımız kısa Antalya (Belek) tatilinden, sizlerle paylaşacak kayda değer bilgi ve görüntülerle dönemedim ne yazık ki. Daha doğrusu farklı ve önemli birşeylere rastlama şansım olmadı. Tabii buzdan balıklar hariç. Otelin restoranında görüp çok beğendiğim bu buzdan heykeller hakkında biraz araştırma yaptım. Bunların, çeşitli sitelerde binbir türünü görmeniz mümkün. Özellikle Rusya'da yapılmış öyle harika buzdan heykeller var ki... Sanatçılar; binalardan, çeşit çeşit hayvanlardan tutun da külkedisi Sindrella'nın gece 12'de eski haline dönen sihirli balkabağı arabasına kadar aklınıza gelebilecek herşeyi buzdan yapmışlar.

Kuşkusuz bu sanatın soğuk iklimli ülkelerde gelişmiş olması tesadüf değil. Elbette buzların hemen erimemesi için havanın çok soğuk olması gerekiyor. Bu nedenle buzdan heykel yapma sanatı başta Rusya olmak üzere İsviçre, A.B.D., İsveç, Kanada ve Çin gibi soğuk iklimli ülkelerde başlı başına önemli bir sanat dalı haline gelmiş. Üstelik yeni bir sanat dalı da değil; Çin'de ilk buzdan heykeller 350 yıl önce yapılmış!

Buzdan heykellerin yapım süresi, heykelin basit ya da karmaşık olmasına ve heykeltraşın yeteneğine bağlı olarak, 45 dakika ile 6 hafta arasında değişiyor. Bu kadar çok emek isteyen buzdan heykellerin kısa zaman içinde eriyerek kaybolacak olması reva mı?.. Çevre sıcaklığına bağlı olarak erime süresi de değişiyor elbette. Direkt olarak rüzgar ve güneş ışığına maruz kalmayan heykeller, normal oda sıcaklığında 6-8 saat kadar dayanabiliyorlar. Zira buz yapımı için kullanılan buz kütlelerinin içerisinde, neyse ki biraz olsun geç erimelerini sağlayan özel bir madde bulunuyor. Benim fotoğrafladığım buzdan balıkların da sanırım bu kadar bir ömürleri vardı. Antalya'nın Temmuz sıcağını hesaba katarsak, belki de daha az. Ya da restoran klimalı olduğu için, daha fazla. Bunu tam olarak bilemiyorum. Her neyse. Henüz erime başlamadan resimlerini çekme fırsatı bulduğum için şanslı olmalıyım. Buzdan heykel yapan sanatçının diğer türde çalışan heykeltraşlara göre işi çok daha zor. Çünkü 3 değil 4 boyutta çalışması gerekiyor. 4. boyut ise "zaman". Yapacağı heykelin ne zaman eriyip değişeceğini de göze alması şart.

Eskimo kılığıyla buz müzesi gezmeye ne dersiniz?

Buzdan heykeller kısa zamanda eriyor ama yakın bir zaman içinde ülkemizde inşa edilecek olan "Buz Müzesi"ndeki heykeller hiçbir zaman erimeyecek. Çünkü ortam sıcaklığı eksi 10 derece olacak ve ziyaretçiler bu müzeyi, girişte verilecek olan eskimo kıyafetleri ile gezecekler! Şaka değil, gerçekten eskimo kıyafetleriyle! Eee, eksi 10 derece sıcaklığa da eskimo kıyafeti ile dayanılır ancak! Lofoten Trading adlı bir Norveç firmasının yapacağı bu müzeye Magic Ice (Sihirli Buz) adı verilecek. İstanbul Kozyatağı'nda yapılacak, 4 ayda tamamlanması planlanan müze için 15 milyon dolar harcanacakmış! Açılış, kısmetse 29 Ekim'de! İstanbul'da olsam, hiç kaçırmaz, mutlaka bu sanat harikası heykelleri görmeye giderdim doğrusu...

Mehmet Kanbur ve "son mektup"tan yansıyanlar

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

12 Eylül sonrası, "Üçüncü Yol Davası"nda yargılanarak idam cezasına çarptırılan ve 29 Ocak 1983'te idam edilen Mehmet Kanbur'un son mektubu, 26 yıl sonra nihayet ailesine ulaştırılmış! Eşi Zeynep, "Değerli Karıcığım" diye başlayan mektubu çok geç de olsa almaktan dolayı memnun olmuş ama o kadar uzun zamandır bekliyormuş ki neden bu kadar geciktiğini sormuş...

Şimdi biraz empati yapalım. Düşünün ki 10 dakika içinde hayatına son verilecek bir kişisiniz. Bu dünyada yaşayacak sadece ve sadece 10 dakika kadar bir ömrünüz kalmış ve bunu çok iyi biliyorsunuz. Size son arzunuz sorulmuş olsa mutlaka ailenizi görmek isteyeceksiniz ama sormuyorlar. Eşiniz ve çocuğunuzla son kez görüşmeyi size çok görüyorlar. Yalnızca "son bir mektup" yazmanıza izin veriyorlar ama ne yazık ki onu da ailenize ulaştırmıyor, tam 26 yıl devlet sırrı gibi saklıyorlar. Aileniz sizi idamdan önce son bir kez görme şansına sahip olamadığı gibi kaleminizden çıkmış son satırları okuma şansına da sahip olamıyor.

Devrimci 78'liler Federasyonu, Adapazarı'nın Akyazı ilçesinde çıkan çatışmada yakalanan 4 devrimciden (Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kanbur) Ramazan Yukarıgöz ve Ömer Yazgan'ın son mektuplarını daha önce ailelerine ulaştırmıştı. Mehmet Kanbur'un mektubunun da ulaştırılmasıyla birlikte 3 devrimcinin ailelerinin yüreğine bir parça olsun su serpilmiş oldu. Federesyon, Erdoğan Yazgan'ın mektubu için ise temasları sürdürüyor.

"Beni hayat devrimci yaptı"

Mehmet Kanbur'un, eşine yazdığı daha önceki bir mektupta şu satırlar göze çarpıyor:

"Beni hayat devrimci yaptı. Her zaman devrimci öğretiler doğrultusunda, kendi felsefe anlayışım olan bilimsel sosyalizmden ayrılmadan, arkadaş ve halkıma ihanet etmeden, halkımın mutluluğu için savaştım. Bu savş sürecinde, devrimci onurumdan asla taviz vermeden, yılmadan, usanmadan bu görevi en iyi şekilde yerine getirmeye çalıştım. (...)
Bizi ne işkenceler, ne zindanlar, ne de idam sehpaları asla yıldıramayacaklar. Bugün bizi idam edenlerden, tarih mutlaka ama mutlaka hesap soracaktır.
Sizlerde duygusallığa kapılarak, gözyaşları döküp düşmanlarımızın kahkaha atmasına kesinlikle müdahale etmeyin. Biz ölümlerin en şereflisini, en onurlusunu seçtik. (...)
Nihai hedefin mutlaka ama mutlaka bizim olacağı inancıyla mektubumu bitiriyorum.
Kucak dolusu selamlarımı yollar, kucaklar, gözlerinden öperim. Murat’ı kucaklar gözlerinden öperim. Abimin, yengemin ellerinden, Erol’un gözlerinden öperim. Tüm akrabalarıma ayrı ayrı selamlar."

Veeee gelelim eşine ulaştırılan son mektuba... 10 dakika ömrünüz kalsa, neler yazarsınız ailenize hitaben? Bütün bir ömrü, yaşanmışlığı, 10 dakika içine sığdırmak mümkün müdür? Ya bütün duyguları, düşünceleri, fikirleri 10 dakika içinde ifade etmek?.. 10 dakika süre tanınmış bir sınava girmişsiniz gibi. "Sınav başladı... Süre bitti, tamam. Bırakın kalemleri"... Nasıl da zor! Ya ifade edemediğin birşeyler kalırsa!.. Gidiyorsun yani, daha ötesi var mı! Bir daha onlara hiçbirşey söyleme şansın olmayacak. Karını ve henüz 9 yaşındaki oğlunu bırakıp gidiyorsun işte. Çocuğunu babasız bırakıyorsun. Bu yüzden, söylenmesi gereken hiçbirşeyi unutmamalısın; hızlı hızlı yazıp yetiştirmelisin. Bilmeliler onları nasıl da çok sevdiğini; gideceğin yerde nasıl da çok özleyeceğini... Noksan kalmamalı hiçbir duygu. Ama zaman dar. Elin ayağına dolaşır; ne yazacağınızı bilemezsin değil mi? "Şunu da yazacaktım ama süre yetmedi, 5 dakika daha verseniz"... Verirler mi acaba? Vermezler ki...

Son mektup
"Yolumuz Akyazı'da düşenlerin yoludur"

“Değerli karıcığım. Biz tarihi son görevimizi yerine getirirken, seni görmek isterdim. Öyle sanıyorum ki hiç haber verilmedi. Veya göstermelik olarak, bilinçli, gecikeceğiniz şekilde haber gönderildi. Bu namussuzlardan farklı bir şey de beklenmez. Göremedim diye üzülmene hiç gerek yoktur. Senden bunu beklerim. Ben hayatım süresince özellikle birlikte olduğumuz zamanlarda gerçek anlamda belli şeyler anlatmaya çalıştım. Ve bu uğurda gücüm oranında üzerime düşen görevleri yerine getirmeye çalıştım. Son olarak da halkımın mutluluğu uğruna canımı severek feda ediyorum. Bu görevimi yerine getirirken size ve halkıma layık olmaya çalışacağım. Son nefesimi verirken dahi köhne düzenin celladına fırsat vermeden halkımın mutluluk sloganını haykıracağım. Bundan hiç kuşkunuz olmasın. Senin bundan sonra özel yaşamın hakkında bir şey söylemek istemiyorum. Sana güveniyorum. Tek başına yapayalnız kalsan dahi doğruluktan, dürüstlükten ayrılmayacağına, namusluca yaşamını sürdüreceğine inanıyorum. Ayrıca sana ve halkıma armağan ettiğim Murat"a da yeterli ilgi göstereceğine, halkına yararlı olacak şekilde yetiştireceğine eminim. Akyazı onurumuz. Yolumuz Akyazı"da düşenlerin yoludur. Devrimciler öldü, yaşasın devrim. Kahrolsun faşizm. Tek yol devrim.”

"Değerli Karıcığım" demiş. "Sana güveniyorum" demiş. "Yapayalnız kalsan dahi yaşamını doğru, dürüst, namuslu bir şekilde sürdüreceğine; oğlumuza iyi bakacağına, onu iyi yetiştireceğine eminim" demiş. Karısına verdiği değeri, oğluna sevgisini satırlarına yansıtmayı başarmış. "Canımı severek feda ediyorum" demiş. Halkına sevgisini de satırlarına yansıtmayı başarmış. 10 dakika içinde, kurulabilecek en anlamlı cümleleri kurmuş. Elinden gelenin en iyisini yapmış gerçekten. Bir de eşi zamanında okuyabilseydi!..

Bir Michael Jackson vardı ki...

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Giderken 80 kuşağının yüreğinden birşeyler götürdü

80'li yıllarda müzik, adeta altın çağını yaşıyordu. Öyle büyülü bir dönemdi ki; 80 kuşağı olarak bizler, o dönemin büyüsünü bir daha ne 90'ların ne de 2000'lerin gençliğinde göremedik. Şarkılar bir başka güzeldi; yıldızlar bir başka parlıyordu sanki. Hem gökteki hem de yeryüzündeki yıldızlar...

Hatırlıyorum da... Anadolu Lisesi'nde okuyoruz. Haftada 25 saat İngilizce öğretim görüyoruz. Fen, Matematik bile İngilizce olarak öğretiliyor. (ki sonradan bunun bazı dezavantajlarını yaşadık). İngilizce o kadar hayatımızın içinde ki, (her ne kadar bununla övünemesem de) Türk kültüründen çok yabancı kültürlere yakınız o dönemde. Yabancı popla yatıp yabancı popla kalkmaya başlamışız. Sürekli İngilizce pop şarkılar dinliyoruz. Gerçi bunun bazı yararlarını da görmedim değil. Zira orta gelirli ailelerin çocuklarıyız; özel kolejde değil devletin Anadolu Lisesi'nde okuyoruz. Yabancı öğretmenlerimiz yok. Tabii sadece 1 yıl kadar gelen Amerikalı öğretmenimizi saymazsanız. Bu durumda İngilizce telaffuzu da şarkılardan öğreniyoruz! Evet, şarkılardan! Belki de farkında bile olmadan, şarkılardan İngilizce konuşmayı öğreniyoruz! Zaten başka şansımız da yok!

Diğer arkadaşlarım gibi ben de sıkı bir yabancı pop hayranıyım o yıllarda. Bütün müzik dergilerini takip ediyorum. Poster defteri tutuyorum. Sevdiğim şarkıcıların resimlerini yapıştırıyorum o deftere. Michael Jackson, Madonna, Aha, Wham (özellikle George Michael), Falco, Sandra, Modern Talking, Eurythmics, Elton John, Whitney Houston, Paul Mc. Cartney, Paula Abdul, Duran Duran, Sting, Laura Branigan, Billy Joel, Tiffany, Kim Wilde, Paul Young, Cyndie Lauper... Saymayı unuttuklarım kusuruma bakmasınlar artık :)) Hepsi ayrı bir fenomen, ayrı bir efsane bizim için. Böylesi bir dönem. Türkiye'de de dünyada da çeşitli değişimlere sahne olmuş ve bütün bu değişimlerin şarkılara yansıdığı çok özel bir dönem 80'ler.

Ve o dönemin yeryüzünde parlayan en parlak yıldızı, Michael Jackson. Şarkıları, dansları bir başka. Milyonlarca kişi tarafından taklit ediliyor. Herkes onun gibi dansetmeye çalışıyor. Her yaptığı olay oluyor. Cildini beyazlatması, kendisini mikroplara karşı aşırı derecede korumaya alması, estetik operasyonları, çocuğunu pencereden aşağı sarkıtması, çocukları taciz ettiği iddiaları ve bunlardan aklanması, ırkçılık karşıtı şarkıları ("Black and White" ve "They don't care about us" gibi), yardım kampanyaları için söylediği şarkılar, son yıllarda Müslüman olduğu, Müslüman olarak öldüğü iddiaları vb.

80'li yılların müziği, 80 kuşağının o dönemdeki bütün anılarını içinde barındırdığı için çok önemli. İyi ya da kötü bütün anıları... İç karışıklıkların çok fazla olduğu, tüm dünyada köklü değişimlerin yaşandığı bu dönemin olayları elbette ki müziğe de yansımıştı. Aslında kültürel açıdan pek fazla bir özellik içermeyen, eğlencenin ön planda olduğu, yani zihinsel açıdan gençliğe pek de fazla birşey vermeyen ama akılda kalıcı, hit özelliğinde dans parçaları üretiliyordu sürekli olarak ve bizler de bu parçaların adeta aşığı haline gelmiştik. Öyle ya da böyle; 80'li yıllar, o dönemin gençliğinin zihinlerine bir daha silinmemecesine kazınmıştı.

Sansür, bir başka deyişle "yasaklar", yalnızca bizim ülkemize özgü birşey değil. Michael Jackson'ın "They don't care about us" adlı şarkısının hapishane görüntülü kilibi, şiddet öğeleri içerdiği, ırkçı, anti-semitist (Yahudi düşmanı) olduğu gibi gerekçelerle sakıncalı bulunup yasaklanmıştı. Bu yüzden Michael, Brezilya varoşlarında, sözlerini de biraz değiştirerek, şarkının 2. bir versiyonunu çekmek durumunda kalmıştı. Sonuçta, o versiyon da sevilmişti ama asla hapishane versiyonunun yerini tutamaz ya da söylemek istediklerini veremezdi. Irkçı değil aksine ırkçılık karşıtı olan hapishane versiyonu, yanlış anlaşılarak bazı kesimleri rahatsız etmişti anlaşılan. Oysa Michael Jackson, fırsat buldukça şarkılarında ırkçılığı eleştirmeye çalışan bir sanatçıydı. Cenaze görüntüleri ya da hayattaki son görüntüleri yerine yasaklanan kilibini vermek istiyorum:

Söyleyin bana ne oldu haklarıma?
Beni görmezden geliyorsunuz diye görünmez mi oldum?
....
Beni lekenmiş bir isimle bir sınıfa tıkıyorlar
Buranın benim ülkem olduğuna inanamıyorum
Biliyorsunuz bunu söylemekten gerçekten nefret ettiğimi
Hükümet görmek istemiyor
....
Dövün beni, nefret edin benden, asla kıramazsınız irademi
İsteyin beni, heyecanlandırın beni, asla öldüremezsiniz beni
Çiğneyin (Musevileştirin) beni, dava edin beni, ne isterseniz yapın
Tekmeleyin beni, siyah ya da beyazlaştırmayın beni
....
Polis zulmünün kurbanıyım
Nefretin kurbanı olmaktan bıktım
....
Dövün beni, ezin beni, asla kirletemezsiniz beni
Vurun bana, tekmeleyin beni, asla ele geçiremezsiniz beni
Tek söylemek istediğim aslında bizi önemsemedikleri...

Tek söylemek istediğim şu ki
Bizi umursadıkları yok

Her ölüm üzücüdür ama sanatçıların ölümü benim için daha bir üzücü olmuştur hep. Hele de erken olursa... "Halen hayatta olsaydı daha kimbilir ne şarkılar yazar, ne danslar eder, ne mesajlar verirdi topluma" diye düşünürüm erken kaybedilen sanatçılar için. Gerçek anlamda bir sanatçı kolay yetişmiyor çünkü. Michael Jackson'ın yerini doldurabilecek bir kişi bulunur mu acaba? Bir Michael Jackson daha yetişir mi ya da yeni bir Michael Jackson'a şahit olmamız için kaç yıl geçmesi gerek kimbilir?..

Nevin İşgörenler'in resim sergisine davetlisiniz

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Yolunuz İzmir'e düşerse, Nevin İşgörenler'in Urla-Demircili köyündeki resim sergisini görmeden geçmeyin. Birbirinden güzel klasik ve soyut tabloları inceleyerek farklı ve güzel
bir gün geçirebilirsiniz.

Açılış: 12 Temmuz 2009 Pazar, saat: 17.00
Yer: Urla - Demircili Köyü, "Okyanus Prensesi - Nevin İşgörenler Sanat Evi"
Nevin İşgörenler, kendisini şöyle anlatıyor:

"İzmir’in Küçükyalı semtinde dünyaya geldim. Gençliğim Güzelyalı ve Urla iskele semtlerinde geçti. İlk sanat aşkım, annem ve ilkokul öğretmenim ile başladı. Çocuklukta başlayan bu tutkum ilk, orta, lise, yüksekokul ve iş hayatımda benimle beraber devam etti ve etmektedir.

1975 yılında İzmir resim heykel müzesinde rahmetli ressam sayın Turgut PURA ve sayın ressam Cavit ATMACA hocalarımdan resim sanatı eğitimi aldım. Daha sonraki yıllarda Celal Yetkin atölyesinde rahmetli ressam Celal YETKİN hocamdan soyut, sayın ressam Mehmet BOŞTAŞ hocamdan klasik resim eğitimleri aldım.

Resim haricinde, diğer bir sanat dalı olan müzik ile de ilgilendim. 1980'de Dr. Ayhan SÖKMEN ve Dr. Mustafa BİLGİÇ korolarına korist olarak devam ettim. Kıymetli hocalardan ud dersleri alarak İzmir’in muhtelif korolarına udi olarak katıldım.

1990 yılında TURGUT PURA VAKFI’nda heykel, resim-heykel müzesinde ise seramik eğitimi aldım.

İlkokulda mandolin, ortaokulda gitar, ud, İngilizce, mankenlik , el sanatları, dans dersleri, konuşma sanatı v.s kurslarını bitirdim.

Karma ve kişisel sergiler açıp, 2001 yılında URLA’nın Demircili köyünden almış olduğum evi restorasyon yaparak "OKYANUS PRENSESİ - NEVİN İŞGÖRENLER SANAT EVİ"ni yaptım.

15 /08/2008 tarihinde kişisel resim sergimi açtım. Halen kendi atölyemde çalışmalarıma devam etmekteyim.

İçimdeki bu enerjiyi, yaratıcılığı, sanatsal faaliyetlerle özgür kılarak, sanatın büyülü atmosferini yakalayarak kendime seçkin ve renkli bir hayat yolu seçtim."

İstemeyerek yıllar geçse de

Bendeki bu sanat aşkı bitse de

Rüzgarla canlanan ateş gibi

Damarlarımda atan sanat aşkı

Kalbimi hoplatıp sanat adımlarımı hızlandırıyor…

Az kalsın "redaktör" oluyordum ama...

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Engelleri aşamadım bir türlü :)

"Gazeteci" deyince akla genellikle muhabirler ve köşe yazarları gelir. Oysa gazetenin yayıma hazır hale getirilmesi sürecinde, muhabir ve köşe yazarları dışında çok sayıda kişinin emeği geçer. İşin "mutfağında" görevli olduklarından pek göz önünde olmayan bu kişilerin yayıma katkısı, aslında en az diğerleri kadar büyüktür.

"Redaktörler" ve "sayfa sekreterleri" denilen adsız kahramanlardan bahsediyorum. Süreç genellikle şu şekilde işler: Muhabir haberini, araştırmacı gazeteci ise yazı dizisini hazırlayıp bilgisayara girer. Elbette girilen metinlerde imla hatası ya da bozuk anlatım içeren cümleler olabilir. Redaktör yazıyı alıp inceler ve gerekli düzeltmeleri yaparak yazıyı yayıma hazır hale getirir. Bundan sonra sıra sayfa sekreterine gelir. Sayfa sekreteri de metini sayfaya (harflerin büyüklükleri, renklerini vb. ayarlamak suretiyle) yerleştirir. Sonuç olarak haber ya da araştırma dizisi, onu hazırlayan kişinin adıyla yayımlanırken, konuya emeği geçmiş redaktör ve sayfa sekreterinden okuyucunun haberi dahi olmaz.

Hal böyle iken... Yıl 1998... Araştırma gazetecilikten redaktörlüğe geçebilsem nasıl olurdu diye için için hayal kurduğum zaman dilimi... Kendi adımla tam sayfa yazılarım yayımlanıyor ama ben yine de "redaktör" olma sevdasındayım. Redaktör olup araştırma yazıları hazırlamayı bıraksam... Artık kendi adımla yazılarım yayımlanmasa da ben yalnızca arka planda, işin mutfağında yer alsam... O adsız kahramanlardan biri olsam...

Ailem ve akrabalarım anlamıyor bir türlü... "Kendi adınla yazıların çıkıyorken, ne diye arka plana düşeceksin ki?" diyorlar. Bilmiyorlar işte. Düşmek değil, çıkmak bu! Redaktörlerin tamamı üniversite mezunu. Topu topu 6 kişi kadarlar. Kendilerine ayrılmış uzun bir masada, bir arada oturup çalışıyorlar. Öğlen 12'de gelip gece 10-11'e kadar gazetede bulunmak durumundalar. Gazetenin omurgası gibiler, hayli önemli bir konumdalar. Sayfa yerleşimi yapılmasından önceki son sözü onlar söylüyorlar. Son nokta, virgül, manşet vs.'yi onlar atıyorlar. Son karar, onlara it. Bütün sonlar, onlara ait. "Mutfak" onların kontrolu altında. Haberi, yazıyı istedikleri gibi biçimlendiriyorlar. Kesip, biçiyorlar; gerekirse değiştiriyorlar.
Redaktöre her zaman ihtiyaç var. Bu nedenle işsiz kalmaz pek. Ayrıca muhabirden de araştırmacıdan da fazla para kazanır. Daha ne olsun?...

Kendimi redaktörlüğe yakın hissediyorum. Çünkü müdürüm Ş. Bey, ara sıra bana "araştırma servisinin redaktörü" diye takılıyor. Aslında servisin redaktörü kendisi tabii ama bazen bana yaptırıyor redaksiyonu. Bu yüzden böyle söylüyor. Bir de o yıllardaki yazı işleri müdürümüz O. Bey... Sık sık Reuters haber ajansından gelen İngilizce haberleri Türkçe'ye çevirip redakte etmemi istiyor benden. Bu şekilde oluşturduğum haberleri beğendiğini söylüyor...

Derken bir gün... Redaktörlerimizden T. Bey'in İstanbul'a gidişiyle birlikte 1 adet redaktör eksiği sözkonusu oluyor. Evet, acilen bir redaktör lazım ama nerden bulunacak?.. Yazı İşleri Müdürü O. Bey'in aklına ilginç bir fikir geliyor: (Beni kastederek) "B. Hanım'ı araştırmacılıktan redaksiyona geçirelim, olsun bitsin" diyor. "Hem yeni bir elemana maaş vermekten hem de yeni bir eleman yetiştirmekten kurtulmuş oluruz. B. Hanım, Reuters haberlerini çok güzel redakte ediyor benim için. Yani bu işi kıvırabilir" diyor.

Gazetenin ileri gelenleri bu öneriye sıcak bakıyorlar. O. Bey, beni çağırıp görevi kabul edip etmediğimi soruyor. "Olur" diyorum. Ve sıra müdürüm Ş. Bey'den izin almaya geliyor. O gün de Ş. Bey gazetede değil. Ertesi gün geldiğinde, yanına gidip konuyu anlatıyorlar. Şiddetle karşı çıkıyor. "Serviste topu topu 3 elemanım var zaten. Onları da elimden mi alacaksınız? Kim yazacak dizileri? Asla vermem" diyor.

"Vermem" diyor da başka birşey demiyor. Bana da "Kızım, istikbalini engellemek istemezdim ama benim sizlere bu serviste ihtiyacım var" diyor. "Onlar bu işe uygun olduğunu düşünüyorlar ama bence henüz hazır değilsin zaten" diyor. "Siz nasıl uygun görürseniz öyle olsun" diyorum. Biraz üzülüyorum ama bir yandan da Ş. Bey'i yalnız bırakmak istemiyorum. Karmaşık duygular içerisindeyim.

Bazıları, Ş. Bey'in bencilce davrandığını düşünüyorlar."Yetiştirdiği elemanları kendine saklıyor; oysa gazetenin diğer birimlerine vermesi gerekir" diyorlar. Öyle ya da böyle, Ş. Bey Nuh diyor da Peygamber demiyor. Bu durumda olan, gazeteden çok bana oluyor tabii. Tarihi bir fırsatı kaçırıyorum; redaktör olma fırsatını...

O günlere geri dönmek mümkün olsaydı da "Siz bilirsiniz" diyeceğime "Ne olur, bırakın gideyim; bu işi çok istiyorum; kendime de güveniyorum; yapabilirim, hiç olmazsa bir süre deneyelim" deseydim birşey değişir miydi acaba? Bence değişmezdi; ne dersem diyeyim, kabul etmezdi. Ama yine de keşke bir şansımı deneseydim. Keşke...

Sonradan "keşke" demektense, zaman kaybetmeden düşündüğünüz, arzuladığınız şeyi hayata geçirin. En azından bir hamle yapın, deneyin. Olursa kazanırsınız; olmazsa da fazla birşey kaybetmiş olmazsınız. En azından sonradan "keşke" demezsiniz benim gibi...

Size göre "baba" ne demek?

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

Babalar gününüz kutlu olsun

7'den 70'e her yaş grubundan kadın ve erkeklere "Baba sözcüğü sizin için neyi çağrıştırıyor?" diye sormuşlar. Çok çeşitli yanıtlar çıkmış ortaya. "Baba" sözcüğü kimi için "sevgi"yi, "hayat"ı, "varoluş"u, "adam gibi adam"ı çağrıştırırken, kimi için ise "boşluk", "ayrılık", "anlamsızlık", "hiçlik", "yokluk" anlamına geliyormuş...

Hal böyle iken, ben de kendi kendime sordum "baba" sözcüğünün bana neleri çağrıştırdığını... Bulmak için çok fazla düşünmeme de gerek kalmadı. "Baba" deyince benim aklıma iki şey geliyor: "Koşulsuz sevgi" ve "güven". Yani "baba"nın anlamı benim için, "koşulsuz sevgi ve güven kaynağı" diyebilirim.

Özellikle "sevgi" değil de "koşulsuz sevgi" terimini kullandım. Çünkü "koşulsuz sevgi" bambaşka birşey. Örneğin bazı dini öğretiler, koşulsuz sevginin sadece Tanrı'ya özgü birşey olduğunu söyler. Buna göre, yalnızca Tanrı kendisine inananları koşulsuz sevebilir, insanlar ise bunu başaramazmış. Ebeveynlerin dahi çocuklarını koşulsuz sevmesi olanak dışı imiş. Ancak onların kurallarına uyduğumuz, onların istediği gibi olduğumuz, hata yapmadığımız takdirde severlermiş bizi.

Gerçekten de koşulsuz sevgi, son derece güç yakalanabilir birşeydir. "Sen ne olursan ol, ne hata yaparsan yap, yine de benim çocuğumsun, seni yine de sevmeye devam edeceğim" demek herkesin harcı değildir elbet. Ya da bunu söyleyebilen bir babaya sahip olmak herkesin elde edebileceği bir şans değildir. Ama sanırım ben bunu yakalamış şanslı kişilerden biriyim.

Benim babam, geleneksel babalardan olmadı hiçbir zaman. Kızlarına çekinmeden sarılan, sık sık onları ne kadar çok sevdiğini açıkça söyleyen, "Seni çok seviyorum kızım" diyen, hatta bizlere "sevgilim" diye hitap eden, hata yaptığımızda da yine yanımızda olmaya devam eden, bizi hatalarımıza rağmen "koşulsuz" olarak sevmeyi sürdüren, "Ben yaşadığım sürece size birşey olmaz"diyen, hep "güven" veren, hep "güven" veren, hep "güven" veren...

Şimdi anlıyorum ki babamın verdiği bu "koşulsuz sevgi" ve "güven", bende bağımlılık yapmış; bir ömür boyu karşılaştığım herkeste, yaşadığım her olayda bunları aramışım hep. Ama bulmak ne mümkün?Artık biliyorum, bu duyguları bana aktarabilen tek kişi babam olmuş her zaman. O yaşadığı müddetçe, tıpkı onun dediği gibi, "Bana hiçbir şey olmaz". Ama ona kötü birşey olursa birgün, işte o zaman "sahipsiz" kalmış gibi hissedeceğim kendimi...

Küçükken bütün karnelerimi özenle bir zarf içinde biriktiren, yazdığım anı yazılarını özenle daktiloya çekip saklayan, gazetecilik yaparken yayımlanan yazılarımı takip eden, hakkımdaki herşeyi titizlikle inceleyen babam, bilgisayar ve internet kullanmasını bilmiyor. Bu nedenle, bloğumu takip edemiyor, yazılarımı okuyamıyor. Bu yazımı da okumayacak. Onun hakkında yazdıklarımdan haberi olmayacak. Üstelik de bugün doğum günü. Birazdan telefon açıp tebrik edecek ama bu yazıdan bahsetmeyeceğim. Benim için "koşulsuz sevgi" ve "güven kaynağı" olduğunu bilmeyecek. Birgün kısmet olur da tesadüfen okursa öğrenir. Sürpriz olsun; böylesi daha güzel...

Şimdi gelelim "baba" sözcüğünün başkaları için neler çağrıştırdığına... Olumlu ya da olumsuz anlamda, çok güzel tanımlamalar yapılmış. Birbirinden son derece farklı, yüzlerce tanımlama. Anlaşılan, "baba" sözcüğü, herkes için farklı birşeyleri çağrıştırıyor. İşte en ilginç olanlar:

* Gölgesinde serinlediğimiz koca bir çınar... Gölgesi, kendinden büyük olan.
* Babam benim herşeyim.. Annemle ayrılar, onun için bana "ayrılığı" çağrıştırıyor.
* Yüce Rabbimin asla karşı gelmeyin dediği iki ilahi varlıktan erkek olanı.
* Bize olan sevgisini, sözlerinden çok gözlerinden akıtan kişi.
* Öyle kocaman kanatları vardı ki, öyle sıkı sarılırdı ki bana, hiçbir şey korkutamazdı beni ve dokumazdı tenime hiçbir rüzgar.
* Anlamsız 4 harften oluşan yalancı bir kelime. Babam beni 4 yaşında bıraktı. Baba demek, 24 saat evladın için mücadele etmek, onu bütün zorluklara karşı korumak demektir.
* Evin direği.
* Değeri, kaybedilince anlaşılanlardan.
* Babamı çok özledim çooookkk. Ağlayan gözlerimin adı yok bilimde.
* Geç kalmış itiraf, kalbimi tarifsiz sızlatan kelime. Bir kez olsun sarılmadım, sevdiğimi söylemedim. O kadar pişmanım ki. Keşke yıllar öncesine, babama dönebilsem. Yaslansam göğsüne, güvenle uyusam dizlerinde. Duy beni babacım ötelerden ne oluuurr, ne kadar geç kalsam da duy beni. Seni çok seviyorum.
* Hiç görmediğim, dokunmadığım, öpmediğim boş bir duvar. İçi boş bir balon.
* Hem seven hem de sevmeyen. Sorumsuz, kaygısız. Hayatı hem kolaylaştıran hem de zorlaştıran adam.
* Benden evlat olmamı istemesinler, ben hiç babamın yavrusu olmadım. Kimler utansın?
* Özlem ve kırgın sevgi.
* En büyük asker, örnek aldığım tek insan.
* Allah'ım gölgeni eksik etmesin başımızdan.
* Hayatta ben en çok onu sevdim.
* Olasım var.
* Babam beni hiç görmedi şansına küfretmekten!
* Mutlak güç.
* Kale.
* Sevgi kaynağı, her zaman arkanda olduğunu bildiğin şefkatli güç.
* İlk sevdiğim adam!
* Derine gitmiş bir yaradır. Dokunsan kanatır, dokunmasan kanarsın.
* Sevgi ve güç demek.
* Karşılıksız sevgi, yol gösteren olmak, daima doğru olmak.
* Otorite.
* Peder Bey.
* Amcanın 2 katı.
* Dizine yatmayı, omzuna başımı dayayıp ağlayabilmeyi ne çok özlüyorum. Kanadı kırılmış bir kuş gibi...
* Can.
* Televizyon kumandasının gerçek hakimi, Superman'ın bıyıklı versiyonu.
* Seni tanıdığımı sanıyordum, yanılmışım. Seni dünyanın en iyi babası sanıyordum, yanılmışım.
* Hayattaki herşeyim. Şimdi onun canı yansa, benim yüreğim yanıyor.
* Sizin hiç babanız öldü mü? Benim bir kere öldü, kör oldum.
* Disiplin, öcü, evdeki sorunlu kişi.
* Hiç sahip olamadığım, bana çok yabancı bir kelime.
* Herşeyim.
* Soğuuuk, çok soğuuukk birşey. Hiç göremediğim, konuşamadığım. Belki de ölürken sayıklayacağım tek kelime.
* Özlediğim... Dünya tatlısı.
* Varlığı insana güç veren, gücü temsil eden kişi.
* Anne sevgisinin gölgesinde kaldığı halde evlatlarına canı gibi bakan; ne hata yaparsan yap, sana kucak açandır.
* Varlığı dertten başka birşey olmayan, ölesiye nefret ettiğim, bütün erkeklerden uzak durmama neden olan, beni güvensiz ve korkak yapan insan.
* En sevgili, en fedakar, en yakışıklı, en doğru ve göbeğin en çok yakıştığı erkek.
* Cennet anaların ayakları altındaysa şayet, inanıyorum ki o cenneti çocukları için babaları inşa etmiştir.
* Sevgisini cımbızla veren, para babası, baba bank, geçen ay iyice koptuğum insan. Yine de benim var olmamda araç oldu ya işte, öf bile denmez.
* İlk aşkım, büyüyünce evleneceğim tek insandı bir zamanlar. Beni şımartan tek erkek. Traş olurken mıncıkladığım, uyurken hööö diye uyandırdığım. Birtanem...
* Hayatta hiçbir şeyim az olmadı onun kadar ve hiçbir şeyi özlemedim onu özlediğim kadar.
* Yıllardır kavuşmayı beklediğim kişi.
* İlk erkek arkadaşım :) Tanıdığım en cesur, muhteşem ve yakışıklı erkek.
* Yanında "anne" olmadan anlam kazanamayan bir sıfat.
* Kanserojen canlı.
* Kesin damarlarımı aksın kanım, bana ondan hiçbir şey kalmasın.
* En "baba" benimki...
* Merhamet, sevgi-saygı, aileye bağlılık ve adam demektir.
* Uzak ülkeler, deniz aşırı yollar.
* Buz kesiyorum duyunca da söyleyince de. Para ağacı gibi birşey.
* Bütün hayatını çocukları için çalışarak geçirmiş güzel insan.
* Hayat ve varoluş.
* Cebinde yok parası, Bafra'dır sigarası, işte benim babam.
* İnsan hayatına yön verebilen, derinden etkileyen ve iz bırakan. Sorumlu davranması gerekli insan.
* En büyük destekçi, kahraman.
* Beni yalnız ve sevgisinden mahrum bırakan.
* İlk adımlarımı atarken ellerimden tutuyordun, şimdi farkediyorum ki babacığım, ellerimi hiç bırakmamışsın.

Ödüle giden çetrefilli yol

sihirliyazilar — Thu, 26 Nov 2009 09:12:03 +0100

"Şehircilik" dizisinden beklerken, "yemek" dizisinden ödül aldım. Meğer işin püf noktası, siyasetten uzak durmak imiş!

Yıl 1997... İzmir Gazetecilik Cemiyeti, "Gazetecilik Teşvik Yarışması" düzenliyor. Araştırma Servisi'ndeki herkes, yazı dizilerinden birini seçip katılacak. Zaten serviste, bir elin parmakları kadar bile gazeteci yok, topu topu 3-4 kişiyiz. Diğerleri benden 1 yıl önce gelmişler, dolayısıyla daha deneyimliler tabii ve yarışmaya göndermek üzere aralarından seçim yapabilecekleri en az birkaç yayımlanmış yazı dizisine sahipler. Benim ise henüz yalnızca bir tek yazı dizim var. O da "S.O.S .Otopark: Ege Sorunları - Dosya 1"... Yani katılırsam bu diziyle katılmak zorundayım. Seçme şansım yok ne yazık ki. Bunun yanısıra "katılmamak" gibi bir şansım da yok! Çünkü müdürümüz Ş. Bey öyle istiyor. Hepimiz mutlaka katılacağız...
Herkes bir yazı dizisini seçip düzenliyor, yarışmaya katılıyor. Ben de mecburen o güne dek yayımlanmış olan tek yazı dizim ile katılıyorum. Ne de olsa ilk yazı dizim, kesinlikle ödül beklentisi içinde değilim. Hatta buna ihtimal bile vermiyorum. Ta ki Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı G. Hanım, müdürüm Ş. Bey'e şöyle diyene kadar:
---- B.'nin "otopark" yazı dizisi jüride çok beğenildi. Çok iyi, kapsamlı, emek verilmiş bir araştırma olduğunu konuştular üyeler aralarında. Kulaklarımla duydum yani. Kesin ödül geliyor bu diziden.
Ş. Bey bana G. Hanım'ın sözlerini iletiyor ve "Hadi, şimdiden tebrikler. G. Hanım dediyse doğrudur. Ödül cepte sayılır" diyor.

Haber, araştırma servisi ve tüm haber merkezinde yayılmış bile. "Şu yeni gelen kız ödül alacakmış" diye fısıldaşıyorlar. Hatta henüz ortada fol yok, yumurta yokken tebrik etmeye başlıyorlar beni. İyice havaya girmişim artık. Girmek istemesem de onlar sokmuşlar. Hiç kaçarı yok. Ben ödül alacağım bu diziden. Ar-GE'deki diğer arkadaşlarım için (benden kıdemli oldukları halde) böyle bir beklenti yok. Ama ben mutlaka alacağım. Öyle diyorlar yani. Ne kadar da başarılıyım ben böyle !? Daha yeni başlamışım gazeteciliğe, bu konuda tahsilim bile yok ama ödülüm olacak işte! Çok emin bir kaynaktan aldık haberi, yanlış olamaz, ben ödül alacağım. Diğer arkadaşlarım belki alacak, belki almayacak ama habere bakılırsa ben kesin alacağım!!! Günler geçiyor. Ödüllerin açıklanmasını heyecanla bekliyoruz. Aslında diğerleri heyecanla bekliyor da benim heyecanlanmama gerek yok tabii, havada karada ödülü kaptım nasıl olsa!..

Bir sabah gazeteye gidiyorum. Derin bir sessizlik.. Sanki arkadaşlar birşey söylemeye çalışıyorlar da söyleyemiyorlar gibi. Ödüllerin açıklanmış olduğundan henüz haberim yok. Oturup işlerimle ilgilenmeye başlıyorum. Biraz sonra bir arkadaşım baklayı ağzından çıkarıveriyor nihayet: Ödüller açıklanmış, araştırma servisindeki diğer 3 aday ödül almış da ben alamamışım! Evet, benim yazı dizim ödül alamamış! Tamam, diğer arkadaşlarım benden daha önce girmişler gazeteye. Birkaç yazı dizisi arasından en iyisini yarışmaya gönderme şansına sahiptiler. Hem onlar daha deneyimli idiler benden. Bu durumda, onların alması benim de almamam çok doğal görünüyor ama... Hani ben kesin ödül alacaktım? Hani benim yazı dizim kaliteli, emek verilmiş, iyi bir araştırma idi? Hani jüri üyeleri böyle konuşmuşlardı aralarında? Otopark mafyasını bile gözetlemiştim bu dizi için. Ne oldu da jüri bana oy vermedi? Ne oldu, ne olmuş olabilir?

Aslında hiç hırslı bir kişi değilim ben. Ödül beklentisi içinde de değildim. Zira ilk yazı dizisinden ödül almak olacak şey değildi. Ama G. Hanım öyle söyleyip beni beklenti içine sokunca... İster istemez hayal kırıklığına uğruyor, sesiz sedasız bir köşeye çekiliyorum. Dokunsalar ağlayacağım nerdeyse. Bir süre yalnız kalmak iyi gelecek gibi... Olmadı işte, başaramadım. Yeterince iyi değilim demek. Daha çok fırın ekmek yemem lazım. Seneye başarabilir miyim acaba? Belki seneye de alamam. O zaman da "Hadi kızım, senden gazeteci falan olmaz " diye kapının önüne koyarlar herhalde beni. Çünkü burada ödül almak çok önemseniyor. İşin maddi yönü pek önemli değil. (1997 yılı için) Sadece 4 TL. gibi sembolik bir para ödülü var. Ama manevi yönü çok önemli. Uzun zaman ödül alamazsam, başarısız olduğuma karar verirler ve işimi kaybederim...

Evet, bir köşeye çekilip bunları düşünüyorum kendi kendime. Dalmış gitmişim. Derken arkadaşım Ö. yanıma gelip beni uyandırıyor:
---- Üzüldün değil mi?
---- Evet.
---- Biz ödül aldık ama sen alamadın diye.
---- Evet.
---- Çünkü sen bu işi yeterince iyi yapamadın ama biz yaptık?
---- Aynen öyle.
---- Bizim yazı dizilerimiz çok kaliteliydi de seninki değildi?
---- Yaaa, öyleymiş.
---- Ne de olsa biz senden daha deneyimliyiz?
---- Doğrudur.
---- Saçmalama! Öyle değil işte!
---- Nasıl yani?
---- Sebep bu değil diyorum! Aslında senin dizin de ödül alacak kadar iyiydi!
---- Başka ne olabilir ki sebep?
---- Senin yazı dizinin "şehircilik" üzerine olması, yani "siyasi" olması olabilir mesela.
---- Anlamadım?
---- Anlamıyor musun? Sen "şehircilik" üzerine yazdığın sürece ödül falan alamazsın ki. Çünkü ortaya "siyasi" yazılar çıkıyor o zaman. Belediye başkanının yaptığı işleri anlatırken, hem onu hem de partisini övmek zorunda kalıyorsun ki asıl sorun burda. Ne de olsa jüride o belediye başkanını ve partisini sevmeyen, hatta nefret eden birçok üye var. Ve bu üyeler, dünyanın en kaliteli yazı dizisini de yapsan asla sana oy vermezler. Dizinin sana gazete tarafından yaptırıldığını gözardı ediyorlar. Sanki senin kişisel siyasi tercihinmiş gibi algılıyorlar. Yaptığın araştırmaların ne kadar kapsamlı olduğu da önemini yitiriyor.
---- İyi ama beni buraya şehir plancısı olduğum için, siyasi şehircilik dizileri hazırlayayım diye aldılar. Öyleyse hiçbir zaman ödül mödül alamam ben.
---- Hah işte, tam üstüne bastın! Alamazsın tabii. Bak, bizim dizilerimiz suya sabuna dokunmayan türden diziler. Şakır şakır ödül getiriyorlar. Ama siyasi dizilerle senin ödül alma şansın olmayacak.
---- Ne yapacağım o zaman ben? Demek seneye de alamayacağım.
---- Öyle susup oturursan alamazsın tabii. Hemen kalkıyorsun, Ş. Bey'in yanına gidip şehircilik dizileri haricinde farklı türden diziler de hazırlamak istediğini söylüyorsun.
---- Olur mu ki?
---- Denemekle birşey kaybetmezsin. Hadi, hemen şimdi! Sıcağı sıcağına hallet bunu!

"S.O.S Otopark"ın yapamadığını, "Dünya Mutfakları" yaptı!

Arkadaşım Ö.'ye göre; DYP'li belediye başkanı Dr. Burhan Özfatura'nın çalışmalarını tanıtmış olmak, bana pahalıya patlamış. Zira jüride Özfatura ve DYP'ye karşı kişiler mevcutmuş. Giderek söyledikleri bana da mantıklı gelmeye başlıyor.

Ö.'nün verdiği gazla, soluğu Ş. Bey'in odasında alıyorum. Aldığım darbenin etkisiyle cesaretimi toplamış durumdayım şu an. Öyle ki bir daha bunu söylemeye cüret edemeyebilirim. Ya şimdi konuşacağım ya da sonsuza kadar susacağım. Hemen konuya giriyorum. Benden istenen siyasi şehircilik dizilerini hazırlayacağımı, asıl işimin bu olduğunu bildiğimi ama artık bunların yanısıra farklı konularda da diziler hazırlamak istediğimi söylüyorum.

Aaaaa, o da ne! "Tamam" diyor.! "Tamam, 2 haftalık 'Dünya Mutfakları' nı sen hazırla öyleyse". İnanmıyorum, ne kadar da kolay oldu böyle, hemen kabul etti. "Dünya Mutfakları" nı ben hazırlayacağım. "Dünya Mutfakları"... Kulağa ne kadar da hoş geliyor. 2 haftalık yazı dizisi. Çoook zevkli olacak çoook. Bakalım Ö. haklı çıkacak mı. Seneye "Dünya Mutfakları" ile katılacağım yarışmaya. Yine ödül vermezlerse, Ö. yanılmış demektir. Göreceğiz...

Oturan mavili hanım, "sihirliyazilar".

Ertesi yıl, yarışmaya "Dünya Mutfakları" ile katılıp "Gazetecilik Teşvik Ödülü" alıyorum. Ö. haklıymış demek. Her işin bir raconu vardır ya, bu işin de raconu buymuş. Gerçi "Dünya Mutfakları"na da çok emek vermiştim ama "S.O.S. Otopark" için çok daha fazla yorulmuş, otopark mafyasına bile bulaşmıştım. Buna karşın ödülü, neredeyse yerimden pek fazla kalkmadan yazdığım !! "Dünya Mutfakları" getirdi. Demek ki yaptığın işi ne kadar kaliteli olduğu, o iş için ne kadar emek verdiğin bir yere kadar önemli oluyor. Beğeniliyorsun ama ödül alamıyorsun. Ödül için, başka birtakım fonksiyonları devreye sokman gerekiyor. Formül, jürinin huyuna gitmek, suya sabuna dokunmamak, siyasete bulaşmamak, jürideki çoğunluğun "gıcık" olduğu partiyi ve onun belediye başkanını tanıtmamak imiş!!! Haaa, tamam o zaman. Biz de oyunu kuralına göre oynarız bundan sonra, olur biter!..