Dayak, ceza ve çocuk istismarı
Çocuk istismarına son
Dayak ve cezanın zararları
Anne babaların çocukların olumsuz davranışlarına gösterdikleri tepkilerde zaman zaman farklılıklar olabiliyor. Bazen daha sabırsız ve sert davranabiliyorlar. İşte bu gibi durumlarda çocuğun gelişimi nasıl etkilenebilir?
Çocuk yetiştirmenin amacı çocuğu ceza ile sindirip ıslah etmek değildir. Amaç çocuğa uyumlu, sorumlu ve saygılı davranış yollarını öğretip çocuğun kişiliğinin sağlıklı bir biçimde gelişmesini desteklemek ve aynı zamanda çocuğun hem kendi haklarını hem de başkalarınınkini gözetip vicdanlı bir kişilik geliştirmesini sağlamak olmalıdır.
Dayak ve duygusal (sözlü) cezalar (sözle hor görmek, sevgiyi esirgemek, azarlamak, korkutmak, tehdit etmek, alay edip küçümsemek, beddua etmek, küsüp konuşmamak, aldırmaz şekilde davranmak, bodruma kapatmak v.b.) hem çocuğun iç-denetim geliştirmesini engeller hem de kişilik gelişimini olumsuz etkiler.
Çocuğu dövmek ya da cezalandırmak niçin iç-denetimi ve gelişim alanlarını olumsuz etkiler?
1. Çocuk yaramazlık yaptığı zaman dayak yerse, yaptığının karşılığını ödemiş demektir. Yaptığı olumsuz davranış hakkında düşünmeye fırsat bulamadan dayak yer. Yaptığı davranışın neden hatalı olduğunu bilemez. Ona yaptığını düzeltmek, kötü sonuçlarını düşünmek fırsatı verilmemiştir. Bu durumda çocuk o davranışı yeniden yapabileceğini düşünür ve davranışı tekrar eder.
2. Dayak yiyen çocuk anne babasına kızar. Çocuk kendi yaptığı şeyin kötü olduğunu anlayıp kendine kızacağına kendini dövene kızar, onu suçlar.
3. Çocuk anne babasından daha güçsüz ve acizdir. Bu şekilde kendinden güçlü birinden dayak yemek onu utandırır, çevresine ve kendisine karşı güveni azalır.
4. Çocuk anne babasını taklit eder ve sorunlarını dayakla, kaba kuvvetle çözmeyi öğrenir. Kızdığı zaman o da başkalarını döver. Böylece fiziksel ceza çocuğa vicdanlı olmayı değil, saldırgan olmayı öğretir. Dayağa alışan çocuk başkalarıyla sürtüşmesini sözle halledemez, o da dayak ve şiddete başvurur.
5. Çocuk dayak yememek için yalan söylemeye yönelir.
Bu şekilde davranışları hep dışarıdan kontrol edilen, kötü davranışları üzerinde düşündürülmeyen, açıklama yapılmayan çocuk anne babası olmayınca davranışlarını kontrol edemez. Sürekli dışarıdan birinin davranışlarını kontrol etmesine ihtiyacı olur. Oysa biz çocuğumuzun yanında olmadığımız zamanlarda da istenmeyen, kabul edilmeyen davranışları yapmamasını istiyoruz. Bu da ancak çocuğun kendi kendini kontrol etmesiyle mümkündür. Buna iç denetim diyoruz. İç denetim, istenmeyen davranışların yanlış davranışlar olduğunu çocuğu ikna ederek pişmanlık duyurma yöntemi ile elde edilir. 
Disiplin, kalıcı yara izleri bırakmamalı.
Çocuk istismarı, çocuğun bütün bir ömrüne gölge düşürür. (Herbert Ward) 
Örnekler
Böyle yapacağınıza...
(Çocuk mağazada raflardaki kutuları karıştırıyor. Açmaya çalışıyor.)
Anne: "Babana söyleyeceğim. Görürsün."
Çocuğunuza seçenek sunun.
Anne: "Bana alışveriş listesindeki malzemeleri bulmama yardım et ya da dışarda bekleyebilirsin."
Böyle yapacağınıza...
(Çocuk mağazada raflardaki kutuları karıştırıyor. Açmaya çalışıyor.)
Anne: "Bir daha bunu yaptığını görürsem seni döveceğim."
Çocuğunuza davranışının sonucunu açıklayarak gösterin.
Anne: Kutuları bu şekilde ellediğinde onlara zarar verebilirsin ve bu malzemeleri almak zorunda kalabiliriz."
Böyle yapacağınıza...
(Çocuk mağazada raflardaki kutuları karıştırıyor. Açmaya çalışıyor.)
Anne: "Allah cezanı versin, başka ne diyeyim."
Çocuk davranışının sonucunu yaşasın.
(Çocuk kutuları bozar. Görevli ona kızar.) 
Çocuk olmak, acı vermemeli.
Çocuğunuza davranışının sonucunu yaşatın (doğru bir örnek)
(Anne alışverişe çıkacaktır.)
Çocuk: Ben de seninle gelmek istiyorum.
Anne: Bugün değil.
Çocuk: Neden izin vermiyorsun?
Anne: Sen söyle.
Çocuk: Çünkü dün alışverişte seni üzdüm. Herşeyi elledim.
Anne: Evet doğru, daha önce seninle bu konuyu kaç kere konuştuk.
Çocuk: Özür dilerim, bu defa son. Lütfen...
Anne: Hayır. Bugün alışverişe yalnız gideceğim.
Çocuk istismarı
Çocuğa zarar vermek amacıyla yapılan, onun gelişimini engelleyen her türlü davranışa "çocuk istismarı" denir. Bu davranışlar fiziksel, duygusal, cinsel ya da ekonomik olabilir.
Fiziksel istismarın en belirgin örneği dayaktır. Çocuk sadece evde değil, okulda veya işyerinde de fiziksel istismara uğrayabilir, beden sağlığı zarar görebilir.
Duygusal istismar çocuğu aşağılama, korkutma, tehdit, suça yöneltme, yalnız ve sevgiden yoksun bırakmadır.
Cinsel istismar çocukların yetişkinler tarafından cinsel uyarım ve doyum için kullanılmalarıdır. Kan akrabalığı, birbirleriyle evlenme yasağı olan kişiler arasındaki cinsel ilişki yasağına ters davranışlara da ensest denir.
Ekonomik istismar çocuğun, gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde veya düşük ücretle çalıştırılmasıdır. Çocuk işçiliği ve çıraklık kuralları yasalarla saptanmıştır.
Bu başlıkta sayılan davranışlar, suç niteliği taşırlar.
Çocuk istismarına örnekler
* Sözlü istismar
* Gereksiz yere çocuğa sataşmak, kızdırarak eziyet etmek
* Çocuğa pornografik film veya yayın göstermek
* Çocuğa dokunulması uygun olmayan yerlerinden dokunmak
* Çocuğu uygunsuz yerlerden dokunmaya zorlamak
* Çocuğu cinsel doyum amacıyla kandırarak kullanmak
* Başka konulara sinirlenip çocuğu dövmek ya da incitmek yoluyla rahatlamaya çalışmak
* Çocuğun özgüvenini yıkmak
* Çocukla temizliği, beslenmesi, giyinmesi gibi temel ihtiyaçlarıyla ilgilenmemek
* Çocuğu hizmetçi olarak kullanmak
* Çocuğu dinlememek
* Çocuğun duygusal ihtiyaçlarını ihmal etmek
* Eğitim ve oyun için ayrılması gereken zamanda çocuğu bunlardan mahrum ederek hizmet ettirmek
* Çocuğun okulda dövülmesi ya da çocukla alay edilmesi
* Çocuğun tıbbi ihtiyaçlarını ihmal etmek
* Çocuğun eğitim ihtiyacını ihmal etmek
* Çocuğu gözetmemek, yalnız başına bırakmak
Bir istismar olayı öğrenildiğinde ne yapılmalıdır? 
Çocuk istismarını ihbar etmek herkesin görevidir
Devlet, çocuğun istismar edilmesini önlemekle yükümlüdür. İstismar eylemi, yasaların suç saydığı davranışlardır. Bu durumda savcılığa başvurulur. Bu başvuruyu herkes yapabilir. Çocuğun hemen koruma altına alınması gerekiyorsa, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ve valiliğe başvurulur.
Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü (Ankara) tel: 0312 229 35 51 - 52
Kaynak: AÇEV Anne Destek Programı ders notlarım, Ocak 2009
2/4/2009 | Kategori:COCUK GELISIMI (CHILD DEVELOPMENT)| (4) Yorum yaz! Bağlantı
<<Önceki Sayfa |/|Sonraki Sayfa>>
