29/4/2009 � Kategori: GUNDEM

A�l��n sonu, umudun ba�lang�c� i�in...

Image Hosted by ImageShack.us

Tok insan yemek seçerken, aç insan için her�ey lezzetlidir!

Bugün 29 Nisan. Dünya Açl�k ve Yoksullukla Mücadele Günü. Dünya çap�nda binlerce blo�un "açl��n sonu, umudun ba�lang�c� için" birle�ece�i gün. Yapabilece�imiz tek �ey bir�eyler yazarak insanl��n dikkatini bu konuya çekmeye çal��mak. Kim istemez bundan daha fazlas�n� yapabilmek? Kim istemez aç kalan tüm insanlar�n karn�n� doyurabilecek güce sahip olabilmek? Kim istemez bu insanlar�n tüm ac�lar�n� dindirebilmek?..

Birle�mi� Milletler gibi yard�m kurulu�lar�na ba��ta bulunmak belki bir parça olsun çare olabilir ama ta��ma suyla de�irmen döndürmek nereye kadar mümkün? Ya sonra? As�l yap�lmas� gereken, açl��n ana nedenleri üzerinde durmak. Nedenlerinin iyi belirlenip, çözüm yollar�n�n da bu do�rultuda saptanmas� gerekir diye dü�ünüyorum. Bu amaçla, çe�itli yabanc� kaynaklardan çeviri yaparak açl��n nedenlerini ara�t�rd�m. Ve daha önce bilmedi�im çok ilginç bir bulguya rastlad�m: Asl�nda dünyam�zda herkese yetecek kadar çok yiyecek var! Evet, olmad��n� san�yordum ama varm��! Peki ama öyleyse neden açl�k gibi bir sorunla kar�� kar��yay�z? ��te bunu irdelemeye çal��t�m bugün...

Image Hosted by ImageShack.us

Dünyan�n en ünlü, Pulitzer Ödüllü açl�k foto�raf� (1994, Sudan)... Kendisini çeken foto�rafç� Kevin Carter'� henüz 34 ya��nda depresyon ve intihara sürükleyen foto�raf... Sürünerek birkaç km. ötedeki B.M. kamp�na gitmeye çal��an açl�ktan ölme noktas�na gelmi� bir k�z çocu�u ve k�z�n arkas�nda bekleyen ölüm kokusunu alm�� akbaba...

Image Hosted by ImageShack.us
Sizce bu anne emzirebilir mi?

�skelet çocuklar... Onlar�n bedenleri bile yok art�k, sadece iskeletten ibaretler!

Birle�mi� Milletler'in istatistiklerine göre; her 5 saniyede bir, açl�k nedeniyle bir çocuk ölüyor. Dünya çap�nda 300 milyondan fazla çocuk her gece aç yat�yor. Bugün dünyada 963 milyon iyi beslenmeyen insan var ki bu da dünya nüfusunun yedide birinin sa�l�kl� bir ya�am sürmek için gerekli g�day� alamad�� anlam�na geliyor. Açl�k ve beslenme bozuklu�u, asl�nda dünya sa�l��n� 1. derecede tehdit eden tehlike. AIDS, s�tma ve verem hastal�klar�n�n toplam�ndan bile daha büyük bir tehlike...

Açl��n ana nedenleri aras�nda do�al afetler, çat��malar, yoksulluk, zay�f tar�msal altyap� ve çevrenin dü�üncesizce sömürülmesi yer al�yor. Midenin bo� olmas�ndan kaynaklanan bildi�imiz açl�k türünün yan�s�ra bir de g�da yetersizli�i konusu var ki bu da insanlar� bula��c� hastal�klara kar�� zay�f dü�ürüyor, fiziksel ve zihinsel geli�imlerini bozuyor, üretkenliklerini azalt�yor ve prematüre ölümlerin artmas�na yol aç�yor.

Açl�k, asl�nda sadece kendisinden ibaret bir sorun de�il. Ayn� zamanda geli�mekte olan dünya ekonomisine a��r bir yük de getiriyor. Ekonomistlerin tahminlerine göre, açl�k ve yetersiz beslenme yüzünden fiziksel ve zihinsel geli�imi zarar gören her çocuk, dünya için % 5 ile 10'luk bir kay�p anlam�na gelecektir.

Birle�mi� Milletler'in 21. yüzy�l için kurgulad�� Milenyum Geli�me Hedefleri aras�nda, dünyadaki aç insanlar�n say�s�n� yar�ya indirmek listenin en ba��nda geliyor. Bu konuda baz� geli�meler kaydedilmi� olsa da açl��n ana nedenleri hala oldu�u gibi duruyor ne yaz�k ki...

Image Hosted by ImageShack.us
1980'de �ngiliz Michael Wells taraf�ndan çekilmi� bir foto�raf... Uganda'da açl�ktan ölmek üzere olan bir çocuk ve bir misyoner

-----Peki kim bu aç insanlar?-----

Dünyadaki aç insanlar�n ço�u geli�mekte olan ülkelerde ya��yor. FAO'nun (G�da ve Tar�m Örgütü) 2008 verilerine göre; dünyada 963 milyon aç insan var ve bunlar�n 907 milyonu geli�mekte olan ülkelerde ya��yor. Da��l�mlar� ise �öyle:

565 milyon      Asya ve Pasifik ülkelerinde
230 milyon      Güney Afrika'da
58.4 milyon Latin Amerika ve Karayip ülkelerinde
41.6 milyon     Yak�n Do�u ve Kuzey Afrika'da

K�rsal tehlike

Aç insanlar�n dörtte üçü k�rsal alanlarda, ço�unlukla Asya ve Afrika köylerinde ya��yor. Besin elde edebilmeleri için tam anlam�yla tar�ma ba��ml� olan bu insanlar�n, ba�ka hiçbir alternatif geçim veya istihdam kaynaklar� yok. Sonuç olarak, krizlere kar�� savunmas�z durumdalar. Ço�u, i� bulmak için büyük �ehirlere göç ederek gecekondu bölgelerinin nüfuslar�n�n daha da artmas�na yol aç�yor.

Çiftçiler

FAO istatistiklerine göre; geli�mekte olan ülkelerdeki aç insanlar�n yar�s�n�, kurakl�k ve sel gibi do�al afetlerden sonra hayatta kalmay� ba�arabilen çiftçi aileleri olu�turuyor. Bunlar�n be�te biri, çiftçili�e ba��ml� oldu�u halde topraks�z olan aileler. Yüzde 10'u sürü güderek, bal�k tutarak, orman ürünlerini toplayarak geçiniyor. Kalan % 25'lik kesim ise geli�mekte olan ülkelerde, büyük kentlerin gecekondular�nda yerle�ik olarak ya��yor. Dünyan�n toplam kent nüfusunun artmas�na paralel olarak, aç ve yoksul kent sakinlerinin say�s� da h�zla art�yor.

Çocuklar

Geli�mekte olan ülkelerdeki çocuklar�n 126.5 milyon kadar�n�n, akut veya kronik açl�k sonucu, normalden çok daha zay�f oldu�u kaydedilmi�. Bu ise aç insanlar�n % 25'inin çocuk oldu�u anlam�na geliyor. Ayr�ca anne adaylar�n�n hamilelik öncesi ve s�ras�nda yetersiz beslenmeleri yüzünden, her y�l 17 milyon çocuk normalden çok daha zay�f olarak dünyaya geliyor.

Kad�nlar

Kad�nlar, erkeklere oranla açl�k ve yoksulluktan daha fazla etkileniyorlar. Yetersiz beslenme nedeniyle g�da alamayan, çok dü�ük kilolu bir kad�n, ço�u zaman çok dü�ük kilolu bebekler do�uruyor. Unicef istatistiklerine göre; geli�mekte olan ülkelerdeki hamile kad�nlar�n & 50'sinde demir eksikli�i var ve bu yüzden y�lda 315 milyon kad�n do�um s�ras�nda kan kaybederek ölüyor. Sonuç olarak kad�nlar�n, özellikle de hamile ve lohusa annelerin beslenmelerinin erkeklerden daha da önemli oldu�u söylenebilir...

Image Hosted by ImageShack.us

Açl�kla sava�an örgüt

WFP (World Food Programme - Dünya G�da Program�), Birle�mi� Milletler'in küresel açl�kla sava�an temsilcisi. Bu konumuyla, dünyan�n en büyük insani yard�m örgütü s�fat�n� da hak ediyor. Sava�, sivil çat��ma, do�al afet gibi acil durumlarda ihtiyaç sahibi bölgeye yiyecek temin ediyor. Acil durum geçtikten sonra hayat� yeniden düzene koyma a�amas�nda da bölge insanlar�na yiyecek deste�i vermeyi sürdürüyor. WFP her erkek, kad�n ve çocu�un sa�l�kl� ve aktif bir ya�am sürmesi için gerekli olan yiyece�e ula�abilmesi yolunda u�ra� veriyor. Bu amaçla, Roma'daki Birle�mi� Milletler temsilcilikleri FAO ve IFAD ile birlikte çal��yor.

WFP'nin g�da yard�m�, her y�l 80 ülkede 100 milyon ki�iye ula��yor. Örgütte toplam 12.000 ki�i çal��yor ve bunlar�n ço�u açl��n hüküm sürdü�ü bölgelerde, aç insanlara direkt olarak hizmet veriyor.

Birle�mi� Milletler verilerine göre; her gün 25.000 ki�i açl�k veya açl��a ba�l� nedenlerden dolay� hayat�n� kaybediyor. Bu ise dakikada 17 ki�i açl�k dolay�s�yla ölüyor demek!

----Açl��n sebebi ne?----

Yiyecek hiç bu kadar bol olmam��t�. Öyleyse neden 963 milyon ki�i aç?
Nicel olarak, 6.7 milyarl�k dünya nüfusunun tamam�n� beslemeye yetecek kadar yiyecek var. Yine de her 7 ki�iden biri aç ve her 3 çocuktan biri a��r� derecede zay�f. Neden?

Do�a

Giderek artan sel, tropik f�rt�na, uzun süreli kurakl�k gibi do�al afetler, yoksul ve geli�mekte olan ülkelere g�da aç�s�ndan büyük problem getiriyor. Özellikle kurakl�k, g�da yetersizli�inin en yayg�n nedeni. 2006'daki kurakl�k Etiyopya, Somali ve Kenya'n�n baz� kesimlerinde ekinlerin bozulmas�na ve a��r hayvan kay�plar�na neden oldu.

Birçok ülkede, iklim de�i�ikli�i zaten olumsuz olan ko�ullar� daha da kötüle�tiriyor. Örne�in Etiyopya ve Guatemala'daki yoksul çiftçiler, ya�mur ya�mad�� zamanlarda kay�plar�n� telafi edebilmek için hayvanlar�n� satarak yiyecek sat�n almaya çal��yorlar. Ancak yiyecek almak için hayvan satt�kça durum daha da kötüye gidiyor. Zira özellikle Afrika ve Güney Amerika'da kurakl�k uzun y�llar boyu sürdü�ü için, çiftçilerin bütün hayvan stoklar� da tükeniyor. Sonuç olarak da çiftçinin elinde ne yiyecek kal�yor ne de hayvan...

Sava�

1992'den beri, sivil çat��malar�n do�urdu�u k�sa veya uzun süreli g�da krizlerinin oran� % 15'ten % 35'e ç�kt�. Asya'dan Afrika ve Latin Amerika'ya kadar insanlar�n sava� nedeniyle evlerini, yurtlar�n� terketmeleri, dünyan�n en feci açl�k tehlikesini ortaya ç�kar�yor. Örne�in, 2004'ten beri, Sudan'�n Darfur bölgesindeki çat��ma, 1 milyondan fazla insan� ya�ad�klar� bol ya�mur alan, iyi ürün yeti�en bölgeden ederek çok büyük bir g�da krizini tetikledi.

Sava� s�ras�nda g�da, bazen bir silah haline geliyor. Askerler, dü�manlar�n�n teslim olmalar�n� sa�lamak için onlar� açl�ktan ölmeye mahkum ediyorlar. Yiyecekleri ve hayvanlar� imha ederek marketleri yak�p y�k�yorlar. Çiftçileri topraklar�n� terketmeye zorlamak için su kaynaklar�n� ve tarlalar� imha ediyor ya da kirletiyorlar.

1990'larda Orta Afrika'da çat��ma ç�kt��nda, aç insanlar�n oran� % 53'ten % 58'e yükseldi. Afrika'n�n Gana ve Malavi gibi daha bar��ç�l bölgelerinde yetersiz beslenme oran�n�n daha geride kalmas� da, sava� faktörünün ne derece önemli oldu�unu ortaya koyuyor.

Image Hosted by ImageShack.us

Yoksulluk kapan�

Geli�mekte olan ülkelerde, çiftçiler tarlalar�na ekecekleri ürün için tohum almaya para yeti�tiremiyorlar.  Esnaflar�n da onlar�n ürünlerine ödeme yapacak güçleri yok zaten. Di�erlerinin de topra��, suyu ya da yard�m kurulu�lar�yla ileti�im kuracak e�itimi yok. Yoksullu�un h��m�na u�ram�� bu insanlar�n, kendileri ve aileleri için yiyecek sat�n almaya ya da üretmeye yetecek paralar� yok. T�pk� bir k�s�r döngü gibi, üretemeyince yiyecek alam�yorlar; yiyecek alamay�nca da üretecek güçleri olmuyor, giderek daha da güçsüzle�iyorlar.

K�sacas�, insanlar yoksulluk kapan� içinde s�k��p kal�yorlar.

Tar�msal altyap�

Uzun vadede, geli�mi� bir tar�msal üretim, yoksulluk ve açl�k için en h�zl� çözüm. FAO'nun 2004 raporuna göre, ilk Milenyum Geli�me Hedefi'ne ula�maya yak�n olan bütün ülkelerin ortak bir noktas� var: Ortalama tar�msal üretimin önemli ölçüde üstüne ç�km�� olmalar�. Ancak birçok geli�mekte olan ülke yeteri kadar yol, depo ve sulama gibi ana tar�msal altyap� unsurlar�na sahip de�il. Sonuç ise yüksek nakliyat ücretleri, depolama olanaklar�n�n azl�� ve sa�l�ks�z su kaynaklar�... Bütün bu unsurlar bir araya geldi�inde tar�msal verim dü�üyor; dolay�s�yla g�da miktar� da... Yani geli�mekte olan ülkelerin ço�u için tar�m çok büyük önem ta��yor. Ancak buna kar��n, hükümetlerin ekonomik planlar�nda kentsel geli�meye a��rl�k vermeleri ilginç...

Çevrenin a��r� derecede sömürülmesi

Yanl�� çiftçilik uygulamalar�, ormanlar�n tüketilmesi, a��r� derecede ekin ekmek, hayvan otlatmak; dünya kaynaklar�n� tüketerek açl��n temellerini atan etmenler. Dünyan�n verimli tar�m arazileri, bugün ne yaz�k ki erozyon ve çölle�me tehlikesi alt�nda...